Doğum Sonrası Depresyon ve Annelik Hüznü

Bebek sahibi olmak stresli bir durumdur-çocuğunuzu nasıl dört gözle beklediğinizin veya ne kadar sevdiğinizin önemi yoktur. Annelik hüznü tamamen normaldir ancak birkaç hafta sonra geçmezse veya kötüye giderse doğum sonrası depresyona girmiş olabilirsiniz. Doğum sonrası depresyon, çocuğunuza bakma yeteneğinizi etkileyebilir. Bu yüzden yardım alınması önemlidir. Tedavi ve destek ile mutlu anneliğinize geri dönebilirsiniz.

Annelik hüznü

Yeni bebeğiniz oldu. Yeni annelik mutluluğundan hoşlanmayı bekliyorsunuz. Bebeğinizin gelişimi arkadaşlarınızla ve ailenizle kutlamayı umuyorsunuz. Ancak kutlama yerine ağlamaklı hissediyorsunuz. Yorgunluk, huzursuzluk ve ağlamaklılık için değil neşe ve coşku için hazırlanmıştınız.

Bunu beklemiyordunuz ancak hafif düzeyde depresyon ve duygu durum değişimleri yeni annelerde yaygındır-aslında kendine has yaygın bir adı da vardır: annelik hüznü.

Çoğu yeni anne; karamsarlık, üzüntü, zor uyuma, asabiyet, iştah değişiklikleri, konsantrasyon problemleri gibi annelik hüznü semptomlarının en az birkaçını yaşamıştır. Annelik hüznü semptomları tipik olarak doğumdan sonra birkaç gün içerisinde görülür ve birkaç gün ile birkaç hafta arasında sonlanır.

Annelik hüznü, yeni anneliğin normal bir parçasıdır-muhtemelen doğum sırasında meydana gelen hormonal değişikliklerden kaynaklanır. Bu durumları yaşamanız aşırı endişeye kapılmanızı gerektirecek bir neden değildir. Hormonlarınız düzeldiğinde daha iyi hissedeceksiniz. Sevdiğiniz birinin desteğinin ve bol bol dinlemenin dışında tedavi gerekli değildir.

Doğum Sonrası Depresyonun Belirtileri ve Semptomları

Annelik hüznünden farklı olarak doğum sonrası depresyon daha ciddi bir problemdir-görmemezlikten gelmemelisiniz. Bununla birlikte, iki durumu ayırt etmek her zaman kolay değildir.

Başlangıçta, doğum sonrası depresyon normal annelik hüznü gibi görülebilir. Aslında, doğum sonrası depresyonda ve annelik hüznünde duygu durum değişimleri, ağlama krizi, üzüntü, insomni ve asabiyet gibi semptomlar ortaktır. Doğum sonrası depresyonun farkı semptomlar daha ciddidir (intihar düşünceleri veya yeni doğmuş bebeğinize bakamama gibi) ve daha uzun zaman devam eder.

  • Bebeğinize karşı ilgi yoksunluğu
  • Bebeğinizle ilgili olumsuz hisler
  • Bebeğinizi incitme endişesi
  • Kendiniz için endişelenme yoksunluğu
  • Neşe kaybı
  • Motivasyon ve enerji yoksunluğu
  • Aciz ve suçlu hissetme
  • İştahta veya kiloda değişiklik
  • Her zamankinden fazla veya az uyuma
  • Ölüm veya intihar düşüncelerinin tekrarlanması

Annelik hüznü genellikle doğumdan hemen sonra belirlenir ve birkaç aylık bir periyotta aşama aşama gelişir. Ancak doğumdan sonra depresyon bir anda meydana gelebilir ve bazı kadınlarda ilk belirtiler doğumdan sonra birkaç ay görülmez.

Doğum Sonrası Psikoz Belirtileri ve Semptomları

Doğum sonrası psikoz nadirdir ancak doğumdan sonra gelişebilen aşırı ciddi bir bozukluktur. Gerçekle bağlantı kaybıyla karakterize edilir. Doğum sonrası psikoz tıbbi bir acil durum olarak kabul edilir. Yüksek intihar veya bebek öldürme riskinden dolayı, anneyi ve bebeği güvende tutmak için genellikle hastaneye yatırma gerekir.

Doğum sonrası psikoz, genellikle doğumdan sonra ilk iki hafta içerisinde ve bazen de 48 saat içerisinde aniden gelişir. Semptomlar aşağıda verilmektedir:

  • Halüsinasyonlar (gerçek olmayan şeyler görmek veya sesler duymak)
  • Hezeyan (paranoid ve mantıksız inançlar)
  • Aşırı gerginlik ve huzursuzluk
  • İntihar düşüncesi veya eylemler
  • Sersemlik ve çevreyi tanımama
  • Hızlı duygu durum değişimleri
  • Tuhaf davranış
  • Yiyip içememe veya geri çevirme
  • Bebeğinize zarar verme veya bebeğinizi öldürme düşüncesi

Doğum Sonrası Depresyon Nedenleri ve Risk Faktörleri

Bazı yeni annelerde doğum sonrası depresyon gelişirken diğerlerinde neden gelişmediğinin tam nedeni bilinmemektedir. Ancak, bir dizi birbiriyle ilişkili nedenin ve risk faktörünün bu probleme katkı sağladığına inanılmaktadır.

Doğum Sonrası Depresyonun Nedenleri

  • Hormonal değişiklikler.
  • Doğumdan sonra, kadınların östrojen ve progesteron hormonu seviyelerinde büyük bir düşüş meydana gelir. Tiroid seviyesi de düşer ve bu durum yorgunluğa ve depresyona neden olur. Yeni annelerin kan basıncındaki, bağışıklık sistemi fonksiyonundaki ve metabolizmasındaki değişikliklerle birlikte bu hızlı hormonal değişiklikler doğum sonrası depresyonu tetikleyebilir.
  • Fiziksel değişiklikler.
  • Doğum yapmak çok sayıda fiziksel ve duygusal değişiklikleri de beraberinde getirir. Doğumdan veya fiziksel ve cinsel çekiciliğinizle ilgili sizi endişede bırakan bebeğin ağırlığını kaybetme zorluğundan kaynaklı fiziksel ağrınız olabilir.
  • Stres.
  • Yeni doğmuş bebeğin bakım stresinin de payı vardır. Yeni anneler genellikle uykudan yoksundur. Ayrıca; bebeğinize yerinde özen gösterme kabiliyetinizle ilgili olarak şaşkın ve huzursuz hissedebilirsiniz. İlk kez anne olduysanız, tamamen yeni bir kimlik kullanmanız gerektiğinden bu ayarlamalar özellikle zor olabilir.

Doğum Sonrası Depresyon İçin Risk Faktörleri

Bazı kadınlarda, doğum sonrası depresyonun gelişme olasılığı diğerlerinden daha yüksektir. Aşağıdaki faktörler riskin artmasına yol açar:

  • önceden depresyon öyküsü
  • ciddi PMS veya adet öncesi disforik bozukluk öyküsü
  • sizin veya bebeğiniz için tıbbi komplikasyonlar
  • iletişim zorlukları
  • aile veya arkadaş desteği yoksunluğu

Doğum Sonrası Depresyon Bebeği Nasıl Etkiler

Doğum sonrası depresyon, kendinize ve çocuğunuza bakma kabiliyetinizi de içeren fonksiyon kabiliyetinizi etkileyebilir. Doğum sonrası depresyona sahip olmanız sizin kötü bir anne olduğunuz anlamına gelmez. Bununla birlikte; yorgunluk, asabiyet, uyuşukluk ve ağlamaklı olma gibi depresyon semptomları sizi tükettiğinde, yeni doğmuş bebeğinizin ihtiyaçlarını uygun şekilde karşılamanız (mümkünse) zor olacaktır. Depresyon tedavi edilmeden atlatıldıysa bebeğiniz etkilenecektir.

Doğum Sonrası Depresyonun Çocuklar Üzerinde Etkisi

Davranışsal problemler

Depresif annelerin çocuklarında; uyku problemleri, öfke krizi, agresiflik ve hiperaktivite gibi davranışsal problemlerin gelişme olasılığı daha yüksektir.

Bilişsel gelişimde gecikmeler

Depresifli annelerin bebeklerinde ve çocuklarında gelişim genellikle gecikir. Diğer çocuklardan daha geç yürüyebilir ve konuşabilir. Okulla problemler gibi diğer birçok öğrenme zorluğu da yaşayabilirler.

Sosyal problemler

Depresif annelerin çocukları sağlam iletişimler kurmada zorlanabilir. Okulda arkadaşlık kurmayı zor bulabilirler. Sosyal olarak çekingen olabilirler veya zarar verici yollarla yaramazlık yapabilirler.

Duygusal problemler

Çalışmalar; depresif annelerin çocuklarının, daha düşük özgüvene sahip olduğunu, daha huzursuz ve korku dolu olduğunu, daha pasif olduğunu ve daha az özgür olduğunu göstermiştir.

Depresyon

Özellikle doğum sonrası depresyon geçirmiş annelerin çocuklarının gençliklerinde büyük depresyon gelişimi riski yüksektir.

Doğum sonrası depresyondan şikayetçi olmanız, suçlu veya mahcup hissetmeniz için bir neden değildir. Doğum sonrası depresyon semptomları kontrol dışındadır ve bu durum sizi kötü bir insan veya kötü bir eş yapmaz. Bununla birlikte, depresyon tedavisi seçeneği sizin kontrolünüzdedir. Depresyonun sizi ve çoğunuzu etkilediğini kabul etmeniz, yardım almanız için önemlidir.

Doğum Sonrası Depresyon ve Bağlanma

Araştırma, depresif annelerin bebekleriyle daha az etkileşim içinde olduğu göstermiştir. Doğum sonrası depresyondaki kadınların emzirme, çocuklarıyla oynama ve onlara bir şeyler okuma olasılığı daha düşüktür. Yeni doğmuş bebekleriyle ilgilenmelerinde bile tutarsızdırlar.

Depresif anneler bir an sevgi dolu ve özenliyken başka bir an olumsuz olarak etkileyebilir veya hiç karşılık vermeyebilirler. Bu tutarsızlık, anne ve çocuk arasındaki bağlanma sürecini bozar. Bağlanma olarak bilinen bu duygusal bağlanma, çocukluğun en önemli görevidir.

Anne, bebeğinin fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarına sevgi dolu ve tutarlı şekilde karşılık verdiğinde güvenilir bir bağ oluşur. Bebek ağladığında anne hemen sakinleştirir. Bebek güler veya gülümserse, anne aynı şekilde karşılık verir. Esas itibariyle, anne ve çocuk birlikte hareket eder. Birbirlerini tanır ve birbirlerine diğerinin işaretleriyle karşılık verirler.

Depresif annenin bebeğine bakma ve bebeğinin işaretlerine cevap verme olasılığı düşüktür. Bu durum güvenilir bağlantı için bir aşamadır. Güvenilir olmayan bir bağlantı kurmuş çocuk; davranışsal, duygusal ve sosyal problemler içeren çoklu gelişimsel zorluk ve gecikme riski altındadır.

Doğum sonrası depresyon için kendi kendine yardım

Doğum sonrası depresyona sahipseniz, kendinize dikkat etmeniz en iyi yapacağınız şeydir. Zihinsel ve fiziksel açıdan kendinize dikkat edip iyi olmanız size daha iyi hissettirecektir.

Basit yaşam tarzı değişiklikleri tekrar iyi hissetmenize yardımcı olabilir.

  • Gerekenden az uyumayın. Yeni doğmuş bebeğinizle ilgilendiğinizde 8 saatlik uyku size ulaşılamaz bir lüks gibi görünebilir ancak az uyku depresyonunuzu kötüleştirebilir. Dinlenmek için ne yapılabilir-Kısa süreli uyku için eşinizden veya aile üyelerinden yardım isteyin.
  • Rahatlamak üzere kendiniz için kaliteli süreyi bir kenara ayırın ve annelik görevlerinize ara verin. Köpüklü bir banyo, sıcak bir fincan çay veya kokulu mumlar gibi kendinizi şımartan yollar bulun.
  • Öncelikli yemekler yapın. Depresyona girildiğinde genellikle yiyeceklerden şikayet edilir. Yiyeceklerin anne sütünün kalitesinin yanı sıra duygu durumu üzerinde de etkisi bulunmaktadır; bu nedenle, sağlıklı yeme alışkanlıklarını belirlemek için elinizden geleni yapın.
  • Güneşe çıkın. Güneş ışığı duygu durumunuzu artırır; bu yüzden, her gün en az 10 – 15 dakika güneş ışığına maruz kalmaya çalışın.
  • Tekrar egzersiz yapmaya başlayın. Çalışmalar, depresyon tedavisine başlandığında egzersizin ilaç kadar etkili olabildiğini göstermektedir; bu yüzden tekrar egzersiz yapmaya ve hareket etmeye başlayın. Aşırıya kaçmanız gerekmez. Her gün 30 dakika yürüyüş mucizeler yaratacaktır.

Yardım ve destek için başkalarına dayanma

  • Öncelikle iletişim kurun. Depresif ve zayıf hissettiğinizde, yalnız olmayı tercih etseniz bile aileniz ve arkadaşlarınızla bağlantı halinde olmanız çok önemlidir. Kendi kendinizi soyutlamanız sizi sadece kötü hissettirecektir; bu yüzden öncelikle erişkinlerle iletişim kurun. Sevdikleriniz neye ihtiyacınız olduğunu ve sizi ne yönde destekleyeceklerini bilirler.
  • Hislerinizi kendinizden saklamayın. arkadaşlarınız ve aileniz size yardım sağlayabilir; daha çok ihtiyaç duyulan duygusal çıkış için de işe yarabilir. Başka en az bir kişiye yaşadığınız iyi, kötü ve çirkin deneyimleri paylaşın. Kişi sizi yargılamadan dinlemeye, güvence ve destek vermeye gönüllü olduğu sürece kiminle konuştuğunuzun önemi yok.
  • Yeni anneler grubuna katılın. Destekleyici arkadaşlarınız olsa bile, sizinle aynı şekilde anneliğe geçişle ilgilenen diğer kadınları arayıp bulmak isteyebilirsiniz. Diğer annelerin de sizin gibi endişeler, güvensizlikler ve hisler içerisinde olduğunu duymak size güven verebilir. Yeni annelerle tanışmak için en uygun yerler, Annem ve Ben gibi yeni aileler için destek grupları veya organizasyonlardır. Çevrenizdeki diğer kaynaklarla ilgili olarak pediyatristinize danışın.

Doğumdan sonra depresyonla başa çıkma ipuçları

  • Size çocuk bakımında, ev işlerinde ve ayak işlerinde yardım edebilecek insanlar bulun; böylece gerektiği kadar dinlenebilirsiniz.
  • Sadece 15 dakika olsa bile kendinize vakit ayırın. Sizi rahatlatan veya mutlu eden şeyler yapın.
  • Duygularınızı ve düşüncelerinizi yansıtabileceğiniz bir günlük tutun. Daha iyi hissetmeye başlamanız için kafanızdaki her şeyi atmanız ve ilerleyişiniz görmeniz için iyi bir yoldur.
  • Günde sadece bir görev olsa bile görevi tamamlayabilmek için kendinize krediler verin. Hiçbir şey yapamasanız bile kendinize karşı katı olmayın.
  • Ezilmiş hissetmenize izin verin.
  • Hiç kimsenin sizden süper anne olmanızı beklemediğini unutmayın.
  • Neyi ne kadar yapabildiğinize ilişkin dürüst olun ve başkalarından yardım isteyin.

Doğum sonrası depresyon için uzman tedavisi

Kendi kendinize yardıma ve aile desteğine rağmen halen doğum sonrası depresyonla mücadele ediyorsanız, uzman tedavisi almayı isteyebilirsiniz. Doğum sonrası depresyon, düzenli depresyonla aynı tür tedaviye yanıt verir. Tedavi, ilaç ve destek grupları da yardımcı olabilir.

  • Bireysel tedavi veya evlilik danışmanlığı – Tedavi, doğum sonrası depresyon tedavisinde çok etkili olabilir. İyi bir terapist, annelik duygusu düzenlemelerinin başarılı şekilde üstesinden gelinmesine yardımcı olabilir. Büyük zorluklara sahipseniz veya evde kendinizi yalnız hissediyorsanız evlilik danışmanlığı çok yararlı olabilir.
  • Hormon tedavisi – Östrojen değişim tedavisi genellikle doğum sonrası depresyona yardımcı olur. Östrojen, sıkılıkla antidepresanla kombinasyon halinde kullanılır. Hormon tedavisiyle birlikte riskler taşımaktadır; bu yüzden, sizin için neyin en iyi ve en güvenli olduğunu doktorunuza danışın.
  • Antidepresanlar – Kendine veya bebeğine bakamayan ciddi doğum sonrası depresyon vakaları için antidepresanlar bir seçenek olabilir. Bununla birlikte, ilaç kullanımı tedaviyle birlikte ve uzman gözetiminde olmalıdır.

Doğum sonrası depresyona girmiş birine yardım

Sevdiğiniz biri doğum sonrası depresyon yaşıyorsa, yapabileceğiniz en iyi şey destek almasını önermektir. Onu dinleyerek, sabırlı ve anlayışlı olarak çocuk bakma görevlerinden bir süre uzaklaştırın.

Kendinize de bakmanız gerekir. Yeni bebeğin ihtiyaçlarıyla ilgilenme annelerin yanı sıra babalar için de zordur. Eşiniz de önemli düzeyde depresif ise, iki büyük stres etkeniyle ilgilenmeniz gerekir.

Karınıza veya eşinize nasıl yardım edersiniz ?

  • Hisleri hakkında konuşması için onu cesaretlendirin. Onu yargılamadan dinleyin veya çözümler önerin. Bir şeyleri düzeltmeye çalışmak yerine tek yapmanız gereken size yaslanması için orada olmanız.
  • Evde yardım önerin. Ev işi ve çocuk bakımı sorumluluklarına katılın. Onun istemesini beklemeyin!
  • Kendine zaman ayırdığından emin olun. Dinlenme ve rahatlama önemlidir. Ara vermesi, bakıcı tutması veya gece dışarı çıkmak üzere planlar yapması için cesaretlendirin.
  • Seks için hazır değilse sabırlı olun. Depresyon cinsel dürtüyü etkiler; bu yüzden bu durum duygu durumu değişmeden önce kısa bir süre alır. Ona fiziksel alaka gösterin ancak seks için zorlamayın.
  • Onunla yürüyüşe çıkın. Egzersiz yapmanın depresyonda büyük bir etkisi olabilir ancak üzgün hissettiğinizde motive olmanız zorlaşır. İkiniz için ritüel hale gelen günlük yürüyüşler yapın.