Doğum lekelerinin annenin yiyemedikleriyle ilgisi var mı?

Doğum lekesi ciltteki renkli noktalar. Doğuştan itibaren de olabilir; doğumdan hemen sonra da ortaya çıkabilir. Doğum lekeleri değişik renklerde olabilir. Kahverengi, açık kahverengi, siyah, mavi, pembe, beyaz, kırmızı hatta mor. Doğum lekeleri çoğunlukla cildin üzerinde renklenmeden ibaret. Bazıları  çıkıntı biçiminde olabilir ya da cildin alt dokusunda bulunabilir.

Doğum lekeleri neden olur?

Yaygın kanıya göre, anneniz size hamileyken aş erir ve canının çektiğini yiyemezse sizin vücudunuzda aş erilen şeyin şeklinde izler olur. Bunu destekleyen birçok örnek yaratılmış. Kimine göre çilek şeklinde olan doğum lekesi çilek mevsimi geldiğinde renk değiştirir. Kimi de doğum lekelerini şam fıstığına benzetmiş; teoriye göre anne hamilelikte şam fıstığı istemiş ama yiyememiş. Teori mantıklı görünüyor ama hamile annelerin sıklıkla kavun karpuz aş erdiğini, bazı mevsimlerde bunlara kolay ulaşılamadığını hatırlayınca aksamaya başlıyor. 

Şekilsiz doğum lekeleri var bir de tabii. Bunlar da annenin hamileyken izinsiz olarak başkasının yiyeceğini yemesiyle ortaya çıkıyor. Durum biraz karışıyor. Karşımıza köfte veya patates püresini andıran biçimsiz doğum lekeleri çıkıyor.

Doğum lekelerinin henüz nedeni anlaşılmadığından bu bilgilere inanmaya devam ediyoruz. Aslında doğum lekelerinin çoğu kalıtımsal. Ama dediğimiz gibi henüz kesin nedeni anlaşılmadığından anne adaylarının yediklerine veya yemediklerine dikkat etmesinden başka önlem gelmiyor elimizden.

Doğum lekeleri tedavi edilir mi?

Çoğu doğum lekesi tedavi gerektirmez; çocuk büyüdükçe kaybolur gider. Ancak bazı doğum lekeleri yerine bağlı olarak tedavi gerektirebilir. Mesela çocuğun gözünün yanında kabaran doğum lekesi görmeyi engelleyebilir. Çok nadir olarak doğum lekeleri diğer organlara da zarar verebilir. Karaciğer ve akciğer büyümesi buna örnek. 

Doğum lekesi türleri

Doğum lekelerinin iki türü var. Biri kırmızı doğum lekeleri. Diğeri pigmentli doğum lekeleri. Kırmızı doğum lekeleri damarlarla bağlantılı; doğumdan hemen sonra ortaya çıkıyorlar. Pigmentli olanlar ise doğuştan gelenler. Renkleri kahverengiden siyaha, maviden griye değişebiliyor.

Kırmızı doğum lekeleri

En yaygın doğum lekeleri. Zararsız ve acısızlar. Doğum lekesinin kırmızı rengi bölgede kan toplanmasıyla ilişkili. 

Çilek şeklinde olanlar. Vücudun her yerinde görülebilir. Yüzde, sırtta ve göğüste daha yaygın. Doğumdan birkaç hafta sonra ortaya çıkabilir. Kanın küçük bir bölgede birikmesiyle oluşur, aniden büyür, boyutu sabitlenir ve çocuk 9 yaşına gelmeden ortadan kaybolur. 

Gözenekli lekeler. Çilek şeklindeki lekelere benzer ama daha derinde oluşur. Kırmızı – mavi süngerimsi bir görüntüsü olabilir. Çocuk okul yaşına geldiğinde genellikle kendiliğinden kaybolur.

Şarap lekesi. Mor ve kırmızı renkte olabilir. Kılcal damarlardaki açılmadan kaynaklanır. Boyutları değişebilir; genellikle yüzde görülür. Tedavi edilmezse kalıcı olabilir.

Somon balığı lekesi. Yeni doğan bebeklerin %30 – 50’sinde görülür. Kılcal damarlar deri üzerinden fark edilebilir; lekeler alında, göz kapaklarında, üst dudakta ve ensede olabilir. Bebek büyüdükçe ortadan kalkar.

Pigmentli doğum lekeleri

Moğol lekeleri. Sırtın altında ya da kalçada görünen mavimsi lekeler. Kolda da görülebilir. Ten rengi koyu olan kişilerde daha yaygın.

Renkli benler. Cildin üstünde kahverengi ya da siyah olarak görülebilir. Grup olarak ya da tek başlarına cildin hemen her yerinde görülebilir. Renkleri güneşte, hamilelikte ve ergenlikte değişebilir.

Doğuştan gelen benler. Boyutlarına göre cilt kanseri riski taşıyabilirler. Büyük olanları daha fazla cilt kanseri riski demek.

Sütlü kahve lekeleri. Açık kahverengi olurlar. Doğuştan gelmiş ya da doğumdan birkaç hafta sonra çıkmış olabilirler. Normal bir doğum lekesi gibi görülebilir. Ancak biraz büyükse ve çok sayıdaysa genetik hastalıkların habercisi olabilir.

Doğum lekelerinin tedavisi

Çoğu doğum lekesi tedavi gerektirmez. Kendiliğinden yok olur. Kalıcı olanlar için kapatıcı kozmetik ürünler işe yarayabilir. En iyi sonuç için lazerle leke tedavisi uygulanabilir.

Çoğu durumda çocuk okul çağına gelmeden doğum lekesi tedavisi yapılmaz. Yapılırsa da nefes almaya, görmeye engel olduğundan ya da estetik endişelerden dolayı yapılır.

Benler cerrahi işlem yoluyla alınabilir. Benlerin şeklinde, renginde, yapısında değişme, kanama, ağrı, kaşınma, iltihaplanma, yaralanma görülürse hemen doktora başvurulmalı.