Depresyon Belirtileri ve Depresyonun Çeşitleri

Zaman zaman kötü hissetmek hayatın normal bir parçasıdır. Fakat boşluk ve kaygı esir aldığında ve gitmediğinde, bu depresyon olabilmektedir. Depresyonun düşük seviyeleri, daha önce olduğu gibi hayattan zevk almanızı ve çalışmanızı zorlaştırmaktadır. Üstesinden gelmek zorlaşabilir. Ne kadar umutsuz hissettiğinizin bir önemi yok, daha iyi olabilirsiniz. Fakat önce depresyonu anlamanız gerekmektedir. İşaretleri, belirtileri, nedenleri ve tedaviyi de kapsayan depresyonu anlamak, sorunun aşılması için ilk adımdır.

Depresyon Nedir?

Hepimiz ruh halimizde inişler ve çıkışlar yaşarız. Mutsuzluk, hayatın zorluklarına, aksiliklerine ve hayal kırıklıklarına normal bir tepkidir. Çoğu insan bu gibi duygularını açıklamak için “depresyon” kelimesini kullanır, fakat depresyon mutsuzluktan daha fazlasıdır.

Bazı insanlar depresyonu “kara bir delikte yaşamak” ya da yaklaşan bir felaket duygusu olarak tanımlar. Ancak, bazı depresif insanlar o kadar da üzgün hissetmezler, onlar cansız,boş ve ilgisiz hissedebilirler, özellikle erkekler sinirli, agresif ve huzursuz da hissedebilirler.

Bu belirtiler ne olursa olsun, depresyon normal üzüntüden farklıdır, öyle ki, çalışma, eğitim, yeme, uyuma ve eğlenme yeteneğinize müdahale ederek, gün be gün hayatınızı içine alarak yok eder. Çaresizlik, umutsuzluk ve değersizlik duyguları yoğun ve amansızdır, çok azı bile varsa, yardım alın.

Depresyonda mısınız? 

Eğer kendinizi, aşağıdaki belirti ve bulgu birkaçı ile tanımlıyorsanız ve kurtulamıyorsanız, klinik depresyondan muzdarip olabilirsiniz.

  • Uyuyamıyorsanız ya da çok fazla uyuyorsanız
  • Konsantre olamıyorsanız ya da önceden kolay gelen şeyler şimdi zor geliyorsa
  • Umutsuz ve çaresiz hissediyorsanız
  • Ne kadar deneseniz de, negatif duygulardan kurtulamıyorsanız
  • İştah kaybetmişseniz ya da yemeyi bırakamıyorsanız
  • Normalden daha sinirli, çabuk öfkelenen ya da agresif durumdaysanız
  • Normalden daha fazla alkol tüketiyorsanız ya da hayatın yaşamaya değmediği düşüncelerine sahip olmak ve umursamaz davranmak cazip geliyorsa

Depresyonun İşaret ve Belirtileri

Depresyon kişiden kişiye değişir, fakat bazı yaygın işaret ve belirtiler vardır. Bu belirtilerin normal yaşamınızın olumsuzluklarının bir parçası olabildiğini hatırlamak önemlidir. Fakat sahip olduğunuz daha güçlü ve daha uzun süren daha fazla belirti, büyük olasılıkla depresyonla mücadele ettiğiniz anlamına gelir. Bu belirtiler ezici ve içinden çıkılmaz olduğunda, yardım alma vakti gelmiş demektir.

Depresyonun yaygın belirti ve işaretleri:

  • Çaresizlik ve umutsuzluk duyguları. Umutsuz bir görünüm- hiçbir şey daha iyi olmayacak ve bu durumu iyileştirebilmek için yapabileceğin hiçbir yok.
  • Günlük aktivitelere ilgi kaybı. Eski hobiler, eğlenceler, sosyal aktiviteler ve sekse ilgisizlik. Sen sevinçli ve iyi hissetme yeteneğini kaybettin.
  • İştah ya da kilo değişiklikleri. Belirgin kilo kaybı ya da kilo artışı- bir ay içinde vücut ağırlığının % 5’ten daha fazlasında değişiklik.
  • Uyku değişiklikleri. Uykusuzluk, özellikle sabahın erken saatlerinde uyanma ya da çok uyuma ( hipersomnia olarak da bilinir).
  • Öfke ya da sinirlilik. Huzursuz, tedirgin ya da şiddete eğilimli hissetme. Tolerans seviyeniz ve öfkelenme süreniz düşüktür,  ve her şeye ve herkese sinirlenirsiniz.
  • Enerji kaybı. Yorgun, halsiz ve fiziksel olarak çökmüş hissetme. Tüm vücudunuzda ağırlık hissedebilir ve küçük işlerde bile yorulmuş hissedebilirsiniz ya da işi tamamlamanız uzun sürebilir.
  • Kendinden nefret etme. Kuvvetli değersizlik ve suçluluk duyguları. Hatalarınız ve yanlışlıklarınız için sertçe kendinizi eleştirirsiniz.
  • Dikkatsiz davranışlar. Madde bağımlılığı, kompulsif kumar, dikkatsiz sürüş ya da tehlikeli sporlar gibi gerçeklerden kaçan davranışlarda kaybolursunuz.
  • Konsantrasyon problemleri. Odaklanma, karar alma ya da hatırlamada güçlükler.
  • Açıklanamayan ağrı ve sızılar. Baş ağrısı, sırt ağrısı, kas ağrıları ve mide ağrısı gibi fiziksel şikayetlerde artış.

Depresyon ve İntihar

Depresyon, intihar için önemli bir risk faktörüdür. Depresyona eşlik eden derin hayal kırıklığı ve umutsuzluk, acıdan kurtulmak için tek yol gibi düşündüren intihara neden olabilir. Ölüm ya da intihar düşünceleri ciddi depresyon belirtileridir, bu yüzden herhangi bir intihar konuşması ya da davranışını ciddiye alın. Bu kişinin intiharı düşündüğünün bir uyarı işareti değildir. Bu bir yardım çığlığıdır.

İntihar Uyarı İşaretleri:

  • Kişinin kendini öldürmek ya da zarar vermekten bahsetmesi
  • Sıkışmışlık ya da umutsuzluk gibi güçlü duyguların ifade edilmesi
  • Ölmek ya da ölmek üzere olmakla ilgili olağandışı meşguliyet
  • Bir ölme arzusu varmış gibi ( örneğin, kırmızı ışığa doğru hızlanmak) umursamazca hareket etmek
  • Veda etmek için insanları aramak ya da ziyaret etmek
  • Sırayla işlerini tamamlama ( değerli eşyalarını dağıtmak, yarım kalmış işleri bağlamak)
  • “ İnsanlar bensiz daha mutlu olurdu” ya da “ Uzaklaşmak istiyorum” gibi şeyler söylemek
  • Son derece depresif bir ruh halinden, sakin ve mutlu hareket etmeye başlamaya ani bir geçiş

Eğer bir arkadaşınızın ya da aile üyesinin intiharı düşündüğüne inanıyorsanız, endişenizi ifade edin ve derhal profesyonel yardım isteyin. İntihar düşüncelerini hislerini açıkça konuşmak bir hayat kurtarabilir!

Depresyonun yüzleri

Depresyon genellikle kadınlarda, erkeklerde, genç insanlarda ve yaşlılarda farklı görünür. Bu farklılıkların bilinci, problemi tanımlamayı ve tedaviyi sağlamaya yardımcı olur.

Erkeklerde Depresyon

Depresyon bizim kültürümüzde içi dolu bir kelimedir. Çoğu onu bir zayıflık ve aşırı duygu durumu işareti olarak, ancak yanlış bir şekilde ilişkilendirir. Bu özellikle erkeklerde doğrudur. Depresif erkeklerin, kendinden nefret etme ve umutsuzluk duygularını kabullenmesi kadınlara göre daha az olasıdır. Onun yerine, onlar yorgunluk, sinirlilik, uyku sorunları, iş ve hobilere karşı ilginin kaybı gibi şikayetlere eğilimlidirler. Erkeklerde depresyonun diğer işaretler ve belirtileri, öfke, saldırganlık, şiddet, umursamaz davranışlar ve madde bağımlılığıdır. Kadınlardaki depresyon oranı erkeklerdekine göre iki kat daha fazla olsa da, erkeklerde, özellikle de yaşlı erkeklerde, intihar riski daha yüksektir.

Kadınlarda Depresyon

Kadınlarda depresyon oranı, erkeklerde olduğundan iki kat daha fazladır. Bu kısmen hormonal faktörlerei özellikle premenstrüel sendrom (PMS), premenstrüel disforik bozukluk (PMDD), postpartum depresyon ve perimenopozal depresyon nedeniyle mevcut olur. Kadınlardaki belirti ve bulgular ise, erkeklere göre daha fazla deneyimlenen belirgin suçluluk duygusu, aşırı uyku çok yemek ve kilo almaktır. Ayrıca kadınlarda, mevsimsel duygulanım bozukluğuna yakalanma olasılığı daha yüksektir.

Gençlerde Depresyon

Bazı gençler depresyonda iken üzgün görünse de bazıları belli etmez. Aslında, depresyonlu ergen ve gençlerde genellikle depresyondan ziyade sinirlilik semptomu görülür. Depresif bir genç düşmanca davranabilir, huysuz olabilir ya da kolayca sinirlenebilir. Gençlerde depresyonun bir diğer yaygın semptomu da açıklanamayan sancılar ve ağrılardır.

Gençlerde depresyon tedavi edilmezse evde ve okulda problemlere, madde bağımlılığına, kendinden nefret etmeye – hatta cinayet veya intihar gibi geri dönüşü olmayan trajedik sonuçlara yol açabilir. Fakat yardımla genç depresyonu yüksek oranda tedavi edilebilirdir.

Yaşlılarda Depresyon

Özellikle güçlü bir destek sistemi olmayan birçok yaşlıda, ölüm, bağımsızlık kaybı ve sağlık problemleri gibi zorlu değişimler ile karşılaşmak depresyona yol açabilir. Fakat depresyon yaşlanma sürecinde görülen normal bir durum değildir. Yaşlılar genelde depresyonun duygusaldan çok fiziksel işaretleri ve semptomlarından yakınırlar, dolayısıyla sorun genelde fark edilmeden ilerler. Yaşlılarda depresyon, kötü sağlık, yüksek ölüm oranı ve yüksek intihar riski ile ilişkili olduğu için tanı ve tedavisi son derece önemlidir.

Doğum sonrası depresyon

Birçok yeni anne, kısa adıyla “bebek stresi” nden muzdariptir. Kısmen bebek sahibi olmakla ortaya çıkan hormonal değişiklikler tarafından tetiklenen doğum sonrası depresyon, uzun süren ve daha ciddi bir durumdur. Doğum sonrası depresyon genellikle doğumdan kısa bir süre sonra ortaya çıkar fakat doğumdan sonraki ilk 6 ay boyunca ortaya çıkabilecek herhangi bir depresyon doğum sonrası depresyon olabilir.

Depresyon Çeşitleri

Depresyon birçok şekil ve formda gelebilir. Farklı depresyon çeşitlerinin kendine özgü semptomları, sebepleri ve sonuçları vardır. Hangi depresyon çeşidinden muzdarip olduğunuzu bilmek semptomlarınızla başa çıkmanıza yardımcı olabilir ve en etkili tedaviyi almanızı sağlar.

Majör Depresyon

Majör depresyon, hayattan ve yaşanan hazlardan zevk alamamak ile karakterize edilir. Semptomlar orta ila yüksek şiddette sabit olarak görülür. Tedavi edilmeyen depresyon genellikle altı ay kadar sürer. Bazı insanlar hayatları boyunca sadece tek bir depresif dönem geçirirler, fakat çoğunda yaygın olarak, depresyon nükseden bir hastalıktır. Ancak, ruh halinizi desteklemek ve nüksetme riskini azaltmak için yapılabilecek çok şey vardır.

Dismitik Depresyon (tekrarlayan, hafif depresyon)

Dismitik depresyon, kronik “düşük dereceli” depresyonun bir türüdür. Kısa sürelerde normal ruh halinize sahip olmasın da, hiç yoktan çoğu gün, hafif ya da orta derecede depresif hissedersiniz. Dismitik depresyonun semptomları,  majör depresyonun belirtileri kadar güçlüdür, fakat onlar uzun zaman devam eder( en az 2 yıl). Bu kronik semptomlar, hayatı dolu dolu yaşamayı ve daha iyi zamanları hatırlamayı çok güçleştirir. Ayrıca bazı insanlar, “çifte depresyon” olarak da bilinen bir durumu, dismitik depresyonun zirvesinde, majör depresif ataklar geçirirler. Eğer dismitik depresyondan muzdaripseniz, kendinizi her zaman depresyondaymış gibi hissedebilirsiniz. Ya da sürekli “olduğunuz gibi” bozuk bir ruh haliniz olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak, dismitik depresyon belirtileri, yıllarca fark edilmemiş ya da tedavi edilmeden süregelmiş olsa bile, tedavi edilebilir.

Mevsimsel Duygulanım Bozukluğu(SAD):

Pek çok film ve kitabın, kasvetli bir şekilde yağmurlu günlerde ve fırtınalı havalarda tasvir edildiğinin bir nedeni vardır. Bazı insanlar, bulutlu günlerin sık olduğu ve güneş ışığının sınırlı olduğu günlerde, sonbahar ya da kış mevsiminde depresyona girmektedirler. Bu tür depresyon mevsimsel duygulanım bozukluğu( SAD) olarak adlandırılır. Mevsimsel duygulanım bozukluğu kuzey iklimlerinde ve genç insanlarda daha yaygındır. Depresyon gibi mevsimsel duygulanım bozukluğu da tedavi edilebilir. Parlak yapay bir ışığa maruz kalmayı içeren bir tedavi olan ışık terapisi, genellikle belirtileri hafifletmeye yardımcı olur.

Bipolar Bozukluk: Depresyon Madalyonun Sadece Bir Yüzü

Bipolar Bozukluk ve DepresyonDiğer adıyla manik depresyon olarak bilinen bipolar bozukluk, değişen ruh hali değişiklikleriyle karakterizedir. Dürtüsel davranışlar, hiperaktivite, hızlı konuşma ve uyuyama-çok az uyuma davranışlarını içerebilen manik ataklarla birlikte, depresyon ataklarına alternatiftir. Genel olarak, en az birkaç hafta süren her bir manik ya da depresif atak ile birlikte, bir ruh halinden diğerine geçiş kademelidir. Depresifken, bipolar bozukluğu olan bir kişi, olağan majör depresyon semptomlarını sergiler. Bununla birlikte, andidepresanlar bipolar depresyonu daha da kötüleştirebilir.

Depresyonun Nedenleri ve Risk Faktörleri

Bazı hastalıkların tedaviyi anlaşılır hale getiren spesifik bir tıbbi nedeni vardır. Eğer diyabetseniz, insülin alırsınız. Eğer apandistiniz varsa, ameliyat olursunuz. Fakat depresyon daha karmaşıktır. Depresyon sadece beyindeki bir kimyasal dengesizliğin sonucu değildir ve ilaçla tedavisi basit değildir. Uzmanlar depresyonun, biyolojik, psikolojik ve sosyal faktörlerin bir kombinasyonu tarafından oluştuğuna inanmaktadır. Diğer bir deyişle,tek başına genetikten daha fazlası, yani, yaşam tarzı seçimleri, ilişkiler ve sorunlarla mücadele etme yeteneği. Ancak, bazı risk faktörleri sizi depresyona daha açık hale getirebilmektedir.

Depresyonun nedenleri

  • Yalnızlık
  • Sosyal hayat eksikliği
  • Geçmiş başarılı hayat deneyimleri
  • Depresyonun aile hikayesi
  • Evlilik ve ilişki problemleri
  • Maddi zorluklar
  • Erken dönem çocukluk travması ve taciz
  • Alkol ve madde bağımlılığı
  • İşsizlik ya da eksik istihdam
  • Sağlık problemleri ya da kronik ağrılar

Depresyonun nedeni tedaviyi belirlemenize yardımcı olur

Depresyonunuzun altında yatan nedeni anlamak, sorunun üstesinden gelmeye yardımcı olabilir. Örneğin, eğer depresyonunuz içinden çıkılmaz bir iş yüzündense, en iyi tedavi daha tatmin edici bir kariyer olabilir, antidepresan almak değil. Eğer bir yerde yeniyseniz ve yalnızlık ve mutsuzluk hissediyorsanız, iş yerinde yeni arkadaşlar bulmak ya da bir hobi edinmek, terapiye gitmektense, muhtemelen iyi ruh halinizi daha çok arttıracaktır. Bu gibi durumlarda, depresyon durum değiştirme ile giderilebilir.

Depresyondan kurtulmanın yolu

Depresyonun belirtileri ve nedenleri farklı insanlarda farklılık gösterdiği gibi, iyileşme yolları da farklıdır. Bir kişi için işe yarayan bir yol, diğeri için işe yaramaz ve hiçbir tedavi tüm olgulara uygun değildir. Eğer kendinizde ya da sevdiğiniz birinde depresyon belirtisi fark ederseniz, birçok tedavi seçeneğini keşfetmek için zaman ayırın. Çoğu durumda, en iyi yaklaşım, sosyal destek, yaşam tarzı değişiklikleri, duygusal beceriler ve profesyonel yardımın bir kombinasyonudur.

Yardım isteyin ve destek alın

Eğer depresyonla mücadele düşüncesi bile zor görünüyorsa, paniklemeyin. Yardımsızlık ve umutsuzluk duyguları depresyonun bir belirtisidir,  gerçek durumunuzun değil. Bu zayıf olduğunuz ya da değişemeyeceğiniz anlamına gelmez. Depresyonu iyileştirmenin anahtarı, küçük başlamak ve yardım istemektir. Güçlü bir destek sistemine sahip olmak, iyileşmeyi hızlandıracaktır. İzolasyon depresyonu tetikler, bu yüzden yalnızmış gibi hissettiğinizde bile, başkalarıyla görüşün. Neyin içinde olduğunuzu ve nasıl desteklenebileceğinizi, ailenizin ve arkadaşlarınızın bilmesine izin verin.

Sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri yapın

Yaşam tarzı değişiklikleri yapmak her zaman kolay değildir, fakat depresyon üzerinde büyük bir etkiye sahiptirler. Yaşam tarzını değiştirmek şu durumlarda etkilidir:

  • Destekleyici ilişkiler geliştirmek
  • Düzenli egzersiz yapma ve uyuma
  • Doğal yoldan enerji kazanmak için sağlıklı beslenme
  • Stresle mücadele etme
  • Rahatlama tekniklerini yapma
  • Negatif düşünce kalıplarından kurtulma

Duygusal becerileri geliştirme:

Çoğu insanın stresle mücadele etme ve duygularını dengeleme yetenekleri eksiktir. Duygusal beceriler inşa etmek, size sıkıntı travma ve kaybetme duygularından çıkmak ve onlarla baş etmek için yetenek verebilir. Diğer bir deyişle, duygularınızı nasıl fark edeceğinizi ve ifade edeceğinizi öğrenmek, sizi daha dayanıklı yapabilir.

Profesyonel yardım isteyin

Eğer aileniz ve arkadaşlarınızdan destek almak, pozitif yaşam tarzı değişiklikleri be duygusal beceri geliştirmek yeterli değilse, bir ruh sağlığı uzmanından yardım isteyin. Depresyon için, terapi, meditasyon ve alternatif tedaviler de dahil çok etkili tedaviler vardır. Seçeneklerinizi öğrenmek, sizin durumunuz ve ihtiyaçlarınız için en iyisini çalışmak amacıyla en muhtemel sonuca karar vermenizde yardımcı olacaktır.

Depresyon için etkili tedavi sıklıkla bazı terapi çeşitlerini içerir. Terapi size, bir çok açıdan  depresyonu tedavi etmek için araç sağlar. Ayrıca, terapide öğrendiğiniz şey, size yetenek kazandırır ve depresyonun geri gelmesini önlemek için fikir verir.

Bazı terapi türleri, olumsuz düşünceleri nasıl yeniden biçimlendireceğiniz ve depresyonla mücadelede davranış biçimlerini nasıl kullanacağınız konusunda pratik teknikler öğretir. Terapi, ayrıca neden böyle hissettiğiniz, depresyonunuzu neyin tetiklediği ve sağlıklı kalmak için ne yapabileceğinize yardım ederek, depresyonunuzun kökenine inmenize yardımcı olur.

Antidepresanlar Sizin İçin İyi Mi?

İlaç, bazı insanlarda depresyon belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilir, fakat onlar bir çare değildir ve sakıncalarıyla birlikte gelirler. Antidepresanlarla ilgili gerçeği öğrenmek ve risklere karşı yararlarını tartmak, ilacın sizin için uygun olup olmadığı hakkında bilinçli ve kişisel bir karar almanızda yardımcı olabilir.