Damar sertleşmesi nasıl anlaşılır?

Damarlar kalpten aldıkları kanı hücrelere taşıyarak vücudun işlemesini sağlıyorlar. Bu nedenle damarlara vücudun otoyolu da deniyor. Ancak bazı durumlarda bu otoyolda trafik sıkışıyor. Kan gerektiği gibi akmıyor. Doku ve organlar zarar görüyor. Hatta sertleşen damarlardan kopan parçalar inmeye bile neden oluyor.

Damar sertleşmesi çok nedene bağlı olarak zamanla gelişen bir sorun. Özellikle yüksek tansiyon, kolesterol, diyabet veya aşırı sigara tüketimi damar sertleşmesini tetikliyor. Belirtiler ilk dönemlerde çok az. Çoğu kişi sorunu geç fark ediyor; damarlar iyice sertleşiyor.

Damar sertliği tanısı 

Damar sertleşmesi çoğu durumda fark edilmez. İnme, göğüs ağrısı veya kas sorunları varsa damar sertleşmesi ihtimali göz önünde bulundurulabilir. Şanslıysanız, tüm bu ciddi sağlık sorunlarını yaşamadan kardiyolog doktor tarafından muayene ediliyorsanız doktorunuz uygulayacağı fiziksel muayene sırasında şunlara bakar:

•    Nabız (Sorunlu bölgede nabız daha az hissedilir)

•    Tansiyon (Sorunlu bölgede kan basıncı azalır)

•    Stetoskopla dinlenen kan akışında değişim (Daralan damarda kan akışı normalden farklı olduğundan ses değişir)

•    Karın içi veya diz kapakları arkasında titreşimli çıkıntılar

•    Yaraların iyileşmesinde gecikme

Doktorunuz fiziksel muayene sırasında damar sertleşmesi belirtilerine rastlarsa emin olmak için bir dizi test uygulayabilir. Bunlar:

Kan testi. Laboratuvar testleri damar sertleşmesine neden olabilecek diyabet ve kolesterol değerlerini belirlemede önemli. Bu nedenle damar sertleşmesi şüphesi taşıyan her hastaya çeşitli kan testleri uygulanır.

Doppler ultrason. Doktorunuz kan basıncınızı ölçmek için kol ve bacaklarınızdaki çeşitli noktaları doppler ultrasonla inceleyebilir. Bu ölçümler herhangi bir tıkanma varsa belirlemede, tıkanıklığın boyutlarını öğrenmede ve kan akış hızını ölçmede yardımcı olur.

Kol – ayak bileği indeksi. Özellikle bacak ve kollarda damar sertliği varsa bu yöntem uygulanır. Doktorunuz kol ve ayak bileğinizdeki kan basıncını karşılaştırır. Anormal oran farkı damar sertliğinden kaynaklanıyor olabilir.

Elektrokardiyogram (EKG). Bu cihaz kalp atışlarındaki elektriksel akımı ölçer. Genellikle kalp krizlerini ve ritim bozukluklarını belirlemede kullanılır. Ancak damar sertliğini belirlemede de etkilidir. Doktorunuz damar sertliğinden şüpheleniyorsa sizi bir koşu bandı üzerinde yürürken ve koşarken bu cihaza bağlayabilir. Kalp atışlarınızı, buna bağlı olması gereken kan akışı hızını sizin değerlerinizle karşılaştırır. Damar sertliğine bağlı azalma böylece belirlenebilir.

Efor testi (Stres testi). Kalbin fiziksel aktivite sırasında nasıl çalıştığını görmek için uygulanan bir testtir. Bu testte kişi bir bisiklete veya koşu bandına çıkarılır. Kalp atışları ve solunum gözlemlenir. Efor testi günlük hayatta veya muayene anında görülemeyen sorunları ortaya çıkarmayı amaçlar. Bu nedenle kalp zorlanarak sorunun ortaya çıkması beklenir. Test sırasında kişinin stres seviyesini arttırmak adına çeşitli fotoğraflar da gösterilebilir. Ancak bazı kişilerin uzun süre koşması veya bisiklete binmesi mümkün olamayacağından bu kişilere kalp atışlarını arttıran ilaçlar verilir.

Kalp kateterizasyonu ve anjiyogram. Damar sertleşmesi veya tıkanıklığı gibi sorunlardan şüpheleniliyorsa başvurulacak yöntemlerden. Kalp kateterizasyonu ve anjiyogramda kasıktan veya bacaktan ucunda kamera olan ince bir tüple girilir. Damarlar incelenir. Sorunlu bölgeler belirlenir.