Çocukların da kemikleri erir mi?

Osteoporoz kemik kitlesini azaltarak kırılmalara yol açan bir sağlık sorunu. Genellikle menopoz sonrası kadınlarda görülüyor. Ancak bazı durumlarda küçük yaştaki çocukların da başına gelebilir. Çocuklarda büyüme atakları sırasında gelişen osteoporoza juvenil osteoporoz denir. Juvenil osteoporoz genellikle 8 – 12 yaş arası çocuklarda yaygın.

Osteoporoz yaşı ilerlemiş kadınlara özgü bir hastalık sayıldığı için çocuklarda anlaşılması güç. Kesin tanı için Kemik Kütle Yoğunluğu (KKY) testi gerekiyor. KKY testi kemik yoğunluğundaki değişimleri anlamanın en doğru yolu ama çocuklarda her zaman doğru verilere ulaştırmıyor. Juvenil osteoporoz varlığı genellikle ciddi bir düşüş veya travma sonrası gerçekleşen kemik kırılmalarıyla anlaşılıyor. Bu tür vakalarda kemik kitle yoğunluğu ortalama değerin altında gözlemleniyor.

Juvenil osteoporoz türleri

Juvenil osteoporozun kendi içinde 2 farklı türü var. Bunlara ikincil ve idiopatik osteoporoz diyoruz. 

İkincil osteoporoz: Çeşitli sağlık sorunlarına bağlı gelişen osteoporoza ikincil osteoporoz deniyor. Genç ve çocuklarda görülen osteoporozların çoğu ikincil. Çocuklarda osteoporoza neden olabilecek hastalıklar:

•    Juvenil artrit
•    Diyabet
•    Kistik fibrozis
•    Lösemi
•    Cam kemik hastalığı
•    Homosistinüri
•    Cushing sendromu
•    Anoreksiya nevroza
•    Böbrek hastalıkları
•    Hiperparatrioidizm

İdiopatik osteoporoz: Osteoporoza neyin yol açtığı bilinemiyorsa buna idiopatik osteoporoz deniyor. Bu tür çok ender görülüyor. 1997 tarihli bir rapora göre, tüm dünyada idiopatik osteoporozdan yakınan hasta sayısı yalnızca 150. Çoğu da erkek. İdiopatik osteoporoz ergenlik öncesi dönemde gelişiyor. Gelişim çağında kemik kütle yoğunluğu artıyor ve yetişkinlik süreci genelde sorunsuz geçiyor.

Juvenil osteoporoz belirtileri

Her sağlık sorununda olduğu gibi juvenil osteoporozun da bazı belirtileri var. Önemli olan belirtileri doğru okuyabilmek. Şimdi belirtilere bakalım:

•    Alt sırt, kalça, diz, ayak ve ayak bileklerinde ağrı
•    Yürümede zorluk
•    Ayak, ayak bileği ve bacaklarda kırıklar

Juvenil osteoporoz tedavisi

Çocuklarda gelişen osteoporozun tedavisi nedene bağlı olarak değişebilir. Juvenil osteoporoza neden olan asıl sağlık sorunu çözümlenebilirse juvenil osteoporoz tedavi edildi demektir. Bu nedenle sorunu doğrudan çözen bir tedavi yöntemi söz konusu değil. Örnek verelim: çocuğunuzda böbrek hastalıklarına, diyabete, lösemiye veya anoreksiya nevrozaya bağlı juvenil osteoporoz varsa öncelikle bu hastalıkların tedavi edilmesi gerekli. Ardından kemik güçlendirici ilaçlarla juvenil osteoporozun tedavisine geçilmeli.

Juveil osteoporoz tedavisinde en önemli adım kemik kırılmadan (veya kırıldıktan hemen sonra) kemikleri güçlendirmek. Bu amaçla kalsiyum destekleyici ilaçların yanısıra koltuk değneği gibi desteklerin kullanılması gerekebilir. Tedavi sürecinde düşme veya travma tehlikesinden kaçınmak da önemli.

Kemik kırılmalarına karşı bir başka önlem düşme veya çarpışma gibi kaza ihtimalinin yüksek olduğu aktivitelerden uzak durmak olabilir. Bu önlem juvenil osteoporoz sorunu olan çocuklara psikolojik yönden olumsuz yansıyabilir. Sağlık için uzak durması gerekse de çocuğun arkadaşları ip atlarken, top oynarken bir kenarda beklemesi hiç de kolay değil.

Juvenil osteoporozla mücadelede yaşam tarzı değişiklikleri önemli. Mekanik riskler içeren fiziksel aktivitelerden uzak durmak gerektiğini demin söyledik . Buna kalsiyum, D vitamini ve fosfor zengini beslenme, kararında güneşlenme , aşırı çay kahve kola tüketmeme gibi önlemleri de ekleyelim.