Çocuklarda HIV ve AIDS

Dünyada 2,5 milyon çocuk HIV ya da AIDS’le mücadele ediyor. HIV, AIDS’e neden olan bir virüs. Bu virüs bağışıklık sistemindeki hücrelere zarar vererek vücudu enfeksiyonlarla ve kanserle savaşamayacak hale getiriyor.

Çocuklarda HIV’in nedenleri

Çocuklardaki HIV enfeksiyonunun çoğunlukla nedeni anneleri. Hamilelik sırasında HIV pozitif, anneden bebeğe geçiyor. Doğum esnasında da bulaşma riski var. Son zamanlarda önleyici tedavi yöntemleriyle anneden bebeğe HIV geçmesi biraz önlenebildi. 2001’de HIV’le doğan ve anne sütü yoluyla HIV kapan çocukların sayısı 500.000’ken; 2009’da bu rakam 370.000’e kadar inmiş.

Çocuklarda HIV görülmesinin başka nedenleri de şöyle:

Kan nakli. Sterilize edilmeyen iğneler ya da HIV pozitif birinden alınan kanın nakli çocuklarda HIV ve AIDS’in görülmesinin başka bir nedeni. Bu durum fakir ülkelerde daha sık rastlanan bir durum. Daha zengin ülkelerde bu durumun önüne geçilmiş durumda.

İllegal uyuşturucu kullanımı. Orta ya da doğu Avrupa’da yasaya aykırı damardan enjekte edilen uyuşturucu kullanımı epey yaygın. Sokaklarda genç insanlar arasında HIV’in yayılma sıklığı da haliyle yüksek. Enjeksiyon iğnesiyle HIV bulaşması 10 yaş gibi genç yaşlara inmiş durumda.

Cinsel ilişki. Çocuklardaki HIV’in yaygın nedeni cinsel ilişki değil. Bu durum sadece çocukların küçük yaşlarda cinsel olarak aktif olduğu ülkelerde geçerli. Cinsel istismar ya da tecavüz de bu durumun nedenlerinden.

Çocuklarda HIV ya da AIDS’in belirtileri

HIV pozitif bebeklerin ve çocukların çoğu annelerinden dolayı HIV pozitif. Bunu daha önce de söylemiştik. Ancak bazı durumlarda belirtiler görülene kadar çocuğun HIV pozitif olduğu anlaşılamıyor. Bu belirtiler çocuktan çocuğa, yaştan yaşa değişebiliyor. Ancak en yaygın olanları:

•    Büyüme sorunları. Kilo almada güçlük. Standart büyüme tablosuna uygun büyüyememe.
•    Umulan zamanda istenilen gelişmeyi gösterememe.
•    Beyinde ya da sinir sisteminde sorunlar. Nöbet geçirme, yürümede güçlük, okulda başarısızlık.
•    Kulak iltihabı, soğuk algınlığı, mide ağrısı ve ishal gibi klasik çocuk hastalıklarına sık yakalanma.

HIV enfeksiyonu ilerledikçe çocuklar daha ileri boyutlarda enfeksiyonlar geliştirmeye başlar. Bu enfeksiyonlardan kurtulmak sağlıklı insanlar için çocuk oyuncağıdır. Ancak bağışıklık sistemi düzgün çalışmayan bir çocuk için ölümcül olabilir. Gelecekte ortaya çıkabilecek enfeksiyonlar şunlar:

•    Pönomokistik zatürre ( Akciğerlerde mantar enfeksiyonu)
•    Ciddi sitomegalovirüs enfeksiyonu
•    Akciğerlerde yaralar açılması
•    Candida’ya bağlı ağızda köpüren bir tür enfeksiyon oluşumu

Çocuklarda HIV ya da AIDS’in tedavisi

Gelişmiş önlemler ve tedaviler sayesinde dünyada AIDS yüzünden gerçekleşen çocuk ölümleri azalıyor. Çocuklar için HIV ve AIDS tedavisi yetişkinlerdekinin aynı. Virüsün bir ilaca dirençli olmasını engellemek için antiviral ilaçlardan yapılan bir kokteyl. Çocuklar söz konusu olduğunda dikkate alınması gereken bazı konular ortaya çıkıyor. Mesela bebekler için ilaçların sıvı hali yok. İlaçların yan etkisinden bahsetmeye gerek bile yok. Ki bunlar çocuklarda daha da etkili.

Çocuk HIV belirtileri göstermese de doktorlar sağlığını daha iyi hale getirmek ve daha uzun süre yaşamasını sağlamak için tedaviye başlayabilir. Doktorlar tedaviye karar verirken kandaki virüs miktarına ve akyuvar hücrelerinin (CD4) miktarına bakarlar.

AIDS’le başa çıkmak

Çocuğunuzun HIV’le mücadele ettiğini öğrenmek dehşet verici. Bilinmeyene karşı açılmış bir savaşın kazanılma ihtimali çok yüksek değildir. Bu yüzden elinizden geldiğince HIV hakkında bilgi edinmelisiniz. Ne kadar fazla şey bilirseniz çocuğunuza o kadar yardımcı olursunuz.

Çocuğunuzun korkularını yok etmek için yaşına uygun bir şekilde hastalığı onunla tartışın. İlaçları almasının önemli olduğunu, ilaçların onu hasta olmaktan koruyacağını ve hayatını güzel geçirmesini sağlayacağını anlatın.

Yan etkiler görülmeye başladığında çocuğunuzu rahat ettirme yollarına başvurun:

İştah kaybı. Gün boyunca yiyeceklerini çeşitli tutun. Gazlı içeceklerden uzak durmasını sağlayın.

İshal. Çocuğunuza bol miktarda sıvı içirin. Çorba, meyve suyu da bu pakete dahil. Patates püresi, havuç, kabak gibi yumuşak yiyecekler verin. Tatlı ve yağlı yiyeceklerden uzak tutun.

Öksürük ve soğuk algınlığı. Çocuğunuzun dinlenmesini sağlayın. Bol miktarda su içirin. Solunum yollarını açmak için kaynamış suyun buharından yararlanabilirsiniz. Çocuğunuz suya güvenli bir uzaklıktan buharı solusun. Solunum yollarına iyi gelecek.