Aşık kemiği kırığı ne anlama gelir?

Aşık kemiği, ayak bileği eklemini oluşturan en önemli kemikler arasında yer alır. Aşık kemiğinin yarısından fazlası kıkırdak dokuyla kaplıdır. Buradaki kıkırdak doku bacak ve ayak arasındakı önem bir bağlantıdır. Aşık kemiğinin hareket alanı sadece ayak bileği eklemiyle kısıtlı değildir. Hareketlerini bileğin altında ve ayağın orta kısmında da gerçekleştirebilir. Bu yüzden aşık kemiği kırıkları hem ayak eklemlerinin hem de ayak bileğinin hareketini oldukça kısıtlar. 

Aşık kemiği kırıkları nasıl meydana gelir?

Aşık kemiği kırıklarının varlığı bundan yüzyıl önce neredeyse hiç bilinmemekteydi. Aşık kemiği kırığı teşhisi konulan ilk insanlar, 1900’lü yılların başında İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri’nde görev alan askerlerdi. Aşık kemiği kırıkları, eski uçakların iniş takımları bozulduğunda sert iniş yapmak zorunda kalan pilotlarda görüldüğünden bu kırığı tarif etmek için başlangıçta “aviators astragalus (havacının aşık kemiği)” terimi kullanıldı. Günümüzde, aşık kemiği kırıkları yüksek hızda gerçekleşen araba kazaları ve sert düşmeler sonucunda görülmektedir.

Aşık kemiği kırıklarının belirtileri nelerdir?

Aşık kemiği kırılan hastalar ayak bileklerinde şiddetli ağrı hisseder, bileklerine ağırlık yüklemede sıkıntı çeker ve ayak bileği eklemi etrafında şişlikler yaşarlar. Ayak bileğinde bunlar ve benzeri semptomlar görüldüğünde en kısa zamanda bir sağlık merkezine başvurmalı ve ayak röntgeni çektirilmelidir.

Aşık kemiği kırıkları nasıl tedavi edilir? 

Aşık kemiği kırıklarının tedavisi sakatlığın ciddiyetine göre değişir. Eğer kırık kemiğin yerinden çıkmasına neden olmuşsa kırık kemiğin doğru şekilde hizalanması ve doğru kaynaması için platin çivi, vida uygulaması içeren bir cerrahi müdahale yoluyla sabitlenmesi gerekir. 

Aşık kemiği kırıklarının yol açtığı komplikasyonlar (tıbbi zorluklar) nelerdir?

Aşık kemiği kırıklarının sıklıkla yol açtığı iki önemli komplikasyon bulunur. Bunlar eklem iltihabı (artrit) ve kemik nekrozudur (osteonekroz). Bunların yanında iltihap, yanlış kaynama, hiç kaynamama, ayak şekil bozukluğu, kronik ağrı vb. gibi birçok potansiyel sorunu da beraberinde getirmektedir. 

Aşık kemiğinin büyük çoğunluğu kıkırdakla kaplı olduğundan aşık kemiği kırığı sonrasında en sık görülen rahatsızlık eklem iltihabıdır (artrit). Eklem iltihapları, aşık kemiğinin hemen üstünde yer alan ayak bileği ekleminde ya da hemen aşağısında yer alan subtalar eklemde gerçekleşir. Kıkırdak doku zedelendiğinde, düzgün bir şekilde işleyen eklem yapıları bazı sorunlarla karşılaşır. Bu sorunlar eklemlerde hızlı yıpranmaya ve nihayetinde eklem iltihabına (artrit) sebebiyet verir. Aşık kemiği kırıkları cerrahi müdahale yoluyla tedavi edilseler bile eklem iltihabına yol açmaları oldukça muhtemeldir.

Kemik nekrozu (avasküler nekroz) ya da diğer adıyla kemik doku ölümü aşık kemiğinde sıklıkla karşılaşılan bir sorundur. Aşık kemiği beslenmek için oldukça fazla miktarda kan isteyen bir kemik olduğundan kırıklar, aşık kemiğini besleyen kan damarlarını etkileyerek kemik doku ölümüne sebebiyet verebilir. Aşık kemiği kırıklarında sıklıkla görülen bir durum olan kemiğe kan taşıyan damarların zedelenmesi durumunda ise, kemik yeterince beslenemez. Bu durum da kemiğin iyileşememesine, kemik doku ölümüne ya da yanlış kaynamaya sebep olabilir. Kemiği hizasına oturtmak ve kırılmış parçaları birleştirmek için cerrahi müdahale dahi yapılmış olsa bazı durumlarda kemiği besleyen damarların zedelenmesi yukarıda belirtilen sorunlara yol açabilmektedir.  

Aşık kemiği kırığı nasıl iyileşir? 

Aşık kemiği kırıklarının iyileşme süreci oldukça uzundur çünkü kemik iyileşene kadar hasta ayak bileğine basınç uygulamamalıdır.  Bu yüzden aşık kemiği kırıklarının iyileşmesi en az 8 – 12 hafta sürmektedir. Ciddi kırıklarda ise bu süreç daha da uzun olabilir. Yapılan araştırmalara göre, iyileşmenin sonucu başlangıçta gerçekleşen sakatlığın ciddiyetiyle doğru orantılıdır. 

Fakat hastanın aşık kemiği kırığının yanında eklem iltihabı, kemik doku ölümü vb. gibi diğer rahatsızlıklar yaşayıp yaşamayacağı zamanla anlaşılacak bir durumdur. Bu yüzden kemik sağlığınızı korumak ve düzgün bir iyileşme sağlamak için doktorunuzla sürekli iletişim halinde olmalı ve belirli aralıklarla ayak röntgeni çektirmelisiniz.