Anoreksiya osteoporozu tetikler mi?

Anoreksiya nervoza bir tür yeme bozukluğu. İp kadar zayıf olsanız da şişman hissediyorsunuz. Yemeyi azaltıyorsunuz. Ağır vakalarda bu da yetmiyor; ölümüne rejimler yapılıyor. Sonuçta vücudun düzgün çalışması için gereken her şey eksik kalıyor. Bunlardan biri de kalsiyum. Yeterince kalsiyum alınamayınca osteoporoz gelişiyor.

Anoreksiya nervoza genellikle genç kadınlarda ve ergenlik çağındaki genç kızlarda görülüyor. Sorun tamamen psikolojik. Fizyolojik kökeni yok. Ancak sonuçları vücudu tamamen etkiliyor. Az beslenen hasta daha fazla kilo vermek için ağır egzersizler yapıyor. Vücut iyice yoruluyor. Kalp sorunları başı çekiyor. Osteoporoz ikinci sırada geliyor.

Anoreksiya nevroza ve osteoporozun nasıl bir ilişkisi var?

Osteoporozun nedeni belli: düşük kalsiyum, fosfor ve D vitamini. Bunlar olmayınca kemikler güçlenemiyor, yıllar geçtikçe erimeye başlıyor. Gençlikte zayıf, yaşlılıkta iki büklüm olmak istiyorsanız kalsiyumdan uzak durmanız yeterli.

Anoreksiya nervoza hormonal dengeyi de altüst ediyor. Anoriksiya nervoza vakalarının çoğunda cinsiyet hormonları (testosteron, östrojen vb.) yeterince salgılanamıyor. Örneğin anoreksiya nervozalı kadınların çoğunun adet döngüsü tam olarak işlemiyor. Bunun osteoporozla ne ilgisi var diyebilirsiniz. Çok ilgisi var: cinsiyet hormonları kemiklerin güçlenmesi ve yeterli mineral seviyesine ulaşmasında etkili. Bunlar eksik olunca kemikler güçsüz kalıyor. Osteoporoz gelişiyor.

Anoreksiyanın osteoporoz tetikleyicisi olmasının başka nedenleri de var. Kemik yoğunluğu kaybına neden olan kortizol hormonunu tetiklemesi buna örnek. Bu hormon kemik yoğunluğuna düşman. Normal koşullarda vücut çok az salgılıyor; anoreksiya nervoza salımını tetikliyor. Sonuç yine osteoporoz.

Anoreksiya nervoza sorunum var ne yapmalıyım?

Anoreksiya nervoza sorununuz varsa osteoporoz riski taşıyorsunuz demektir. Osteoporozdan korunmak istiyorsanız öncelikle anoreksiya tedavisi görmelisiniz. Bunun için en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanız yeterli. Buradaki doktorlar size psikolojik destek verebilir ya da konunun uzmanı başka bir sağlık kuruluşuna yönlendirebilir.

Anoreksiya nervoza tedavisinde kaybedilen kilonun geri alınması sorunu çözmüyor. Tedavi pek çok koldan ilerliyor. Hastalığı tümüyle atlatmak için beslenme tarzını (alınan zararı göz önünde bulundurarak) yeniden sağlığa uygun biçimde düzenlemek gerekiyor. Bu kadarı çözüm için yeterli değil. Hastalığa neden olan psikolojik sorunların da tedavi edilmesi gerekiyor. Kısaca psikoterapi şart.

Aile bireyleri de terapilere dahil olmalı. Aile terapisi yaklaşımlarından Maudsley tipi terapide hastanın ailesi tedavi sürecinde aktif olarak yer alıyor. Maudsley tipi terapi özellikle ergen anoreksiklerin tedavisinde yaygın tercih ediliyor.

Anoreksiya nervoza tıpkı diğer bağımlılıklar gibi tedavi ediliyor. Kesin sonuç almak aylar, hatta yıllar sürebilir. Terapilere düzenli devam etmek, çevreden destek almak, anoreksiyadan kurtulmayı istemek tedavi süresini kısaltabilir.

Anoreksiyaya bağlı osteoporoz riskiniz varsa yaşam tarzınızı değiştirmeniz şart:

Beslenme: Anoreksiya vücudun tamamını etkiliyor. Kemikler zamanla güçsüzleşiyor. Osteoporoz riski artıyor. Anoreksiya nervoza tedavisi sırasında ve sonrasında kemikleri güçlendirmek için D vitamini, kalsiyum ve fosfor yönünden zengin gıdalarla beslenmek şart. Örnek verelim: yeşil yapraklı sebzeler, somon ve sardalye gibi balıklar, süt ve süt ürünleri, soya ve tofu.

Güneş etkisi: Anoreksiya nervozaya bağlı osteoporoz riskini düşürmek için düzenli olarak güneş banyosu gerekli. Çünkü yeterli D vitamini alınmazsa besinlerdeki fosfor ve kalsiyum emilemez; kemiklere aktarılamaz. D vitamini alımı çok önemli. Haftanın 3 – 5 günü 15 – 30 dakika güneş banyosu yapmak şart.

Egzersiz: Egzersiz hayatın her alanına olumlu yansıyor. Anoreksiya nervozaya bağlı osteoporozda da  önemli destekçilerden. Haftada 3 gün 30 – 60 dakika spor yapmak osteoporoz riskini önemli ölçüde düşürüyor. Endorfin gibi mutluluk veren hormonlar anoreksiya tedavinizde size yardımcı oluyor;  depresyondan uzaklaştırıyor.