Ağzımdaki beyaz lekeler pamukçuk mu?

Pamukçuk Candida albicans denen bir bakterinin ağızda çoğalmasıyla ilişkili. Özellikle dil ve yanak içlerinde beyaz lezyonlara neden olan sorun boğaz, bademcik veya diş etlerine de yayılabilir. Pamukçuk boyutuna göre çok acı verir. Kanamaya da neden olabilir. 

Hemen herkes görülen pamukçuk özellikle bebeklerde, kortikosteroid kullananlarda ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde yaygın. Tedavisi kolay pamukçuk bağışıklık sistemi yeterince güçlü olmayan kişilerde daha dirençli olabilir. 

Pamukçuk neden olur?

Pamukçuğun asıl nedeninin Candida albicans bakterisi olduğunu biliyoruz. Bu bakteriye hemen her zaman ağzımızın içinde rastlayabiliriz. Bağışıklık sistemi sağlıklıysa sorun olmaz ama güçten düşerse bakteriler hızla çoğalarak pamukçuğa neden olabilir. Bağışıklık sisteminin dengesini bozan bazı durumlara bakalım: 

HIV – AIDS: İngilizcesi “Human Immunodeficiency Virus”. Türkçesi “İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü”. Kısa hali HIV. Bu virüs insanın bağışıklık sistemini etkiliyor, güçsüzleştiriyor; enfeksiyonlara karşı daha hassas olmasına yol açıyor. Pamukçuk bağışıklık sisteminin güçsüzleşmesinin işareti sayılıyor; HIV belirtileri arasında da ilk sıralarda yer alıyor.

Kanser: Bağışıklık sistemini etkileyen kemoterapi pamukçuğa neden olabilir. 

Diyabet: Diyabet iyi kontrol edilmezse bağışıklık sistemini etkileyebilir. Sonuç: pamukçuk.

Vajinal mantar enfeksiyonları: Vajinal mantar ve pamukçuk aynı bakteri nedeniyle oluyor. Candida albicans denen normalde zararsız bakteri doğum sırasında anneden bebeğe geçebilir. Yeni doğan bebeklerde pamukçuk vakalarının çoğunun nedeni bu. 

Pamukçuk belirtileri

Başlangıçta pamukçuk belirtilerini fark etmeniz güç. Ancak sorun tetikleyen nedene bağlı olarak bir anda hızla gelişebilir. Müdahale gecikirse tedavi uzayabilir. Belirtileri erken fark etmek bu açıdan önemli. Ne kadar önce müdahale ederseniz pamukçuktan o kadar kolay kurtulabilirsiniz. Belirtilere bakalım:

Dil, yanak içi, boğaz, bademcik veya diş etlerinde beyaz lezyonlar

Ağrı ve acı

Lezyonlarda kanama

Ağız kenarlarında kızarma, çatlama (özellikle protez kullananlarda)

Tat alma yeteneğinde düşüş

Ağır vakalarda lezyonlar yemek borusuna ilerleyebilir. Bu durumda yutma ve yutkunma güçlüğü çekebilirsiniz. 

Bebeklerdeki belirtiler

Bebeklerdeki pamukçuğun nedenini biliyoruz. Genellikle doğumda anneden geçiyor. Beslenmeyi güçleştiriyor, bebeklerin daha huzursuz olmasına neden oluyor. Emzirme döneminde de anneden bebeğe geçiş mümkün. Annenin memesinden bebeğin ağzına, sonra yine annenin memesine geçerek uzun süreli bir soruna dönüşebilir. 

Memede Candida albicans bakterisi olup olmadığını anlamak için neye bakmalıyız? Sıralayalım:

Meme ucunda kızarıklık

Aşınma

Kaşıntı

Hassasiyet

Meme ucu çevresinde parlaklık ve döküntü

Ağrı

Ne zaman doktora gitmeliyim?

Sizde veya bebeğinizin ağzında beyaz oluşumlara rastlarsanız en kısa sürede diş hekimiyle veya doktorunuzla görüşün. Pamukçuk ergenlik döneminde veya çocuklarda oluşmuşsa altında yatan neden diyabet gibi ciddi bir sorun olabilir. Bu yaş grubundaki çocuklarda görülen pamukçuklar ciddiye alınmalı. En kısa sürede uzman bir doktor tarafından muayene edilmeli. 

Pamukçuk kimlerde olur?

Pamukçuk hemen herkesin başına gelebilir. Ancak yine de bazı gruplar daha fazla risk altında. Bunlar:

Bebekler

Bağışıklık sisteminde sorunlar olanlar

Ağız protezi kullananlar

HIV, diyabet ve anemi gibi hastalıkları olanlar

Bazı ilaçları kullananlar

Kemoterapi ve radyasyon tedavisi görenler

Ağız kuruluğu sorunu olanlar

Sigara içenler

Bu grupların içindeyseniz pamukçuk riskine karşı tetikte olmalısınız.