Adet ağrılarının çözümü var mı?

Adet ağrısı çoğu kadının gündelik hayatını etkileyecek kadar şiddetli geçiyor. Neyse ki bazı tedavi yöntemleriyle kadınların adet ağrılarını azaltmak ya da tümüyle yok etmek mümkün. 

Adet ağrıları bazı kadınlarda hafif hissedilirken bazıları için katlanılamaz olabilir. Bu ağrılar karın bölgesinin altında kramplar şeklinde ortaya çıkıyor; bazen de doğum ağrıları gibi periyotlarla, şiddetli ataklarla geliyor. Bu da yetmezmiş gibi burun akıntısı, kusma ve ishal de görülüyor. 

Doktorlara bakılırsa kadınların yarısı adet dönemi başlangıcında 1 – 2 gün adet ağrısı yaşıyor; %15’inde ise bu ağrılar çok şiddetli geçiyor. 

Adet ağrıları neden olur?

Adet ağrıları rahim duvarlarındaki kanı akıtmak için rahim kaslarının gerginleşmesine ve rahatlamasına yönelik kasılmalarla ilişkili. Her ay rahim duvarlarının parçalanması ve dışarı atılması döneminde hormonlarla benzer bir yapı gösteren prostaglandin adlı madde salgılanıyor. Salgılanan bu madde ağrı ve şişkinlik yaratıyor. Salgılanan prostaglandin fazlaysa kasılmaların ve ağrıların şiddeti önemli oranda artıyor.

Prostaglandin düzeyiyle adet ağrıları doğru orantılı gelişiyor. Rahim duvarları dışarı atıldıkça kasılmalar eski dokuları rahim boynundan ilerleterek vajinadan atılmasını sağlıyor. Kadının rahim boynu darsa kan pıhtılarının atılması güçleşiyor; adet ağrıları daha da şiddetleniyor. 

Adet ağrıları adet döneminden kısa süre önce başlıyor; 24 saat sonra en şiddetli noktasına ulaşıyor, 1 – 2 gün sonra büyük ölçüde azalıyor. 

Neden bazılarında adet ağrısı olmuyor? 

Şiddetli adet ağrıları sıklıkla adet dönemine yeni girmiş gençlerde ortaya çıkıyor; 1 – 2 yıl boyunca sürüyor. Kadınların yaşı ilerledikçe adet ağrıları daha az rahatsızlık veriyor. Özellikle doğum yapmış kadınlarda adet ağrıları büyük ölçüde azalıyor. Bunun nedeni doğumla rahim yolunun büyümesi; atılan kan pıhtılarının vücut dışına daha kolay çıkabilmesi. 

Kadınların çoğu adet döneminde ağrı çeker ama bazı kadınlarda bu ağrılar olanaksız kılacak şiddette olabilir. Rahim kasılmaları ve prostaglandin salgısı nedeniyle yaşanan adet ağrıları birincil dismenora olarak tanımlanıyor. Krampların daha ağır olduğu durumlar ikincil dismenora diye geçiyor.

İkincil dismenoraya neden olan fiziksel problemler: endometriyozis (rahim iç katmanında bulunması gereken dokunun rahim dışında lokalize olması), fibroid (rahim içinde kansere neden olmayan büyüme) ve leğen kemiği iltihaplanması.

Adet ağrılarının tedavisi

Reçeteli ilaçlar adet ağrılarınızı azaltmaya yardımcı olabilir. Aşırı durumlarda son çare olarak leğen kemiği ameliyatı bile gündeme gelebilir. Adet ağrılarını tedavi etmeye yönelik seçeneklere bakalım:

Reçetesiz satılan ilaçlar: İbuprofen ve naproxen içeren ilaçlar prostagladin oluşumunu engelleyerek adet ağrılarının şiddetini azaltır. Ağrılarınızı bu yöntemle azaltmanın püf noktası ağrılarınız başlama işareti gösterdiğinde ya da henüz başlamamışken ilaç almak. Doktorlar adet dönemlerinizin düzenli olması durumunda adet döneminiz başlamadan 1 – 2 gün önce bu ilaçları almanızı tavsiye ediyor.

Reçeteli ilaçlar: Reçetesiz ilaçlar işe yaramazsa doktorunuzdan daha güçlü, iltihap önleyici ilaç isteyebilirsiniz. Asetaminofen ve hidrokodon gibi etken maddeler özellikle çok şiddetli ağrıları azaltmaya yardımcı olabilir.

Doğum kontrol hapları: Hormonsal doğum kontrol ilaçları ve spiraller şiddetli adet dönemi ağrılarınızı azaltmada etkili. Yumurtlamayı durduran bu ilaçlar ağrılarınızı azaltabilir. 

Ameliyat: Adet ağrınız fibroidler ve endometriyozisten kaynaklanıyorsa istenmeyen büyümeyi önlemek için ameliyatı tercih edebilirsiniz. Çok şiddetli ağrısı olan, çocuk yapmayı düşünmeyen kadınlar son çare olarak rahmini de aldırabilir.

Adet ağrılarının doğal tedavi yöntemleri

Adet ağrılarınızı azaltacak doğal tedavi yöntemlerinden bazılarını sıralayalım:

Egzersiz yapın. Hafif adet ağrıları için egzersiz yapın. Yürüyüş yapmak, bisiklete binmek, yüzmek endorfinin salgılanmasını arttırır; endorfin ağrının algılanmasını bloke eder.

Isı. Ilık bir duş almak ya da sıcak su torbası kullanmak karnınızdaki ağrıların azalmasına yardımcı olur.

Masaj. Karın bölgenize yapacağınız hafif ve dairesel masajlar adet ağrılarınızın azalmasını sağlayabilir. 

Kalsiyum. Araştırmalar kalsiyum alımının adet ağrılarını azalttığını gösteriyor. Doktorlar bu nedenle adet döneminde kalsiyum içeren gıdalar tüketmeyi öneriyor.

Aromaterapi. Kore’de yapılan bir araştırmaya göre lavanta, gül ve adaçayı yağı ile yapılan aromaterapiler adet ağrılarına iyi geliyor.

Akupunktur. Araştırmalar akupunkturun adet ağrılarını önemli bir ölçüde azalttığını gösteriyor. 3 ay boyunca akupunktur tedavisi gören kadınlarla yapılan çalışmada akupunktur tedavisi görmeyen kadınlara oranla adet ağrılarının önemli ölçüde azaldığı bulundu.