40 yaşından önce menopoz olur mu?

Sıcak basmaları, vajinal kuruluk, duygu değişimleri, uykusuzluk… Takvim 40 yaşını gösteriyorsa bunlar olağan ama otuzlarınızda bu belirtiler erken menopoz sorununa işaret ediyor olabilir. İngiltere’de yapılan araştırmalara göre son yıllarda erken menopoz gittikçe sıklaşıyor. Kadınların %1’i 40 yaşından önce menopoza giriyor; bu da tıbba göre erken menopoz anlamına geliyor. 

Erken menopozun tarifi “prematüre yumurtalık aksaklığı”. Hemen her yaşta gözlemlenebilir. Özellikle yakın dönemde artan kanser vakalarıyla bağlantılı olarak kemoterapi veya radyasyon tedavisi gören kadınlarda menopoz normalden daha erken başlıyor. Çocukluk döneminde kanserle savaşan, kemoterapi ve radyasyon tedavisi gören kadınlarda erken menopoz oranı %30 – %40 arasında. 

Erken menopozla ilgili bilinmesi gerekenlere bakalım:

Erken menopozun nedenleri

30’larınızda menopoz belirtileri gözlemlerseniz büyük ihtimalle erken menopoza girmiş olabilirsiniz. Ama 20’li yaşlarınızda adetleriniz kısalmaya veya durmaya başladıysa yumurtalıkla ilgili sorunlar çok daha olası. 

Bazı kadınlar diğer hemcinslerine göre daha erken dönemde menopoza giriyor. İkizler, yumurtalıklarında sorun olanlar, kansere yakalanıp atlatanlar, tiroid ya da lupus gibi otoimmün hastalıkları geçirenler risk grubunda. Ailenin sağlık geçmişinde erken menopoz varlığı da olasılığı arttırıyor. 

Erken menopozda rol oynayan bazı etkenler önceden tahmin edilemeyen durumlarla ilişkili olabilir. Doktorlar bazı kadınlarda daha anne karnındayken yanlış giden şeyler olabileceğini söylüyor. Aksak ilerleyen yumurtalık gelişimi buna örnek: daha az yumurtayla doğarsanız üreme süreciniz daha kısa oluyor. 

Araştırmalara göre menopoz üzerinde etkisi olabilecek yaşam tarzına bağlı etkenler menopoz yaşını büyük ölçüde değiştirmiyor. Sigara içmek, yüksek stres altında bulunmak, aşırı yağlı yiyecekler menopoz yaşını belki 1 – 2 sene öne çekiyor ama sağlıklı bir kadında bu etkenler menopozun 40 yaş altında gerçekleşmesine yol açmıyor. 

Erken menopoz nasıl başlıyor?

Menopozun tıbben kadının adet döneminin 12 süreyle durması ya da aşırı azalması olarak tanımlanıyor. 6 aydır adet görmüyorsanız muhtemelen menopoz kapınızı çalıyor olabilir. 

Tek tanımının ve kesin teşhisinin olmaması menopozla ilgili büyük sorunlardan. Doktorların erken menopozu teşhis etmekte kullandıkları yöntemlerden biri: hormon testleri. Folikül uyarıcı hormonu (FSH) düzeyi erken menopoz tanısına yardımcı olabilir.

Çoğu kadın 20’li yaşlarda olsa bile sıcak basınca menopoza girdiğini düşünür. Oysa doktorlar her ateş basmasının menopoz belirtisi olmadığının altını çiziyor. Erken yaşta ateş basması illa menopozun geldiğini haber vermiyor. Bunlar bazen çevresel tepkiden ibaret olabilir. Örneğin ilkbahar ve sonbaharda hava sıcaklıklarının değişmesine bağlı olarak vücut sıcaklıkları da havaya adapte olmak için farklılık gösterir. 40 yaşın altındaysanız, adet dönemlerinde seyrekleşme veya atlama varsa, buna ek olarak ateş basması, gece terlemesi ve aşırı duygusallık söz konusuysa mutlaka doktora danışmalısınız. 

Hormon tedavisi erken menopoza giren kadınlara uygulanan etkili yöntemlerden. Hormon tedavisiyle erken menopozun getirdiği sıcak basması, azalan cinsel istek ve uyku bozuklukları gibi semptomların azalması sağlanabilir. Hormon tedavisi çoğu kadın için yararlı bir tedavi yöntemi olsa da doktorunuzla tedavi öncesinde olası riskleri konuşmanızda yarar var. 30’larındaki kadınların büyük bölümü hormon tedavisinden korksa da doktorlar hormon tedavisinin erken menopoz tedavisinde en etkili yöntem olduğunu belirtiyor.