Omuz çıkığında fizik tedavi etkili mi?

Omuz çıkığı eklemi oluşturan parçalar olan oyluk ve oyuğun birbirinden ayrılması sonucu gerçekleşir. Eğer oyluk, oyuktan çıkar ve dışarıda kalırsa bu gerçek bir omuz çıkığıdır. Oyluk yerleştiği oyuktan çıktıktan sonra yerine geri oturursa buna subluksasyon denir. İki durumda da omuzun belirli bölgelerinde incinmeler meydana gelebilir.

Omuz çıkığının başlıca nedenleri

Omuz çıkığı ve subluksasyonun en genel sebebi omuza alınan darbelerdir. Buna herhangi bir sportif etkinlik esnasında omuza arkadan veya yandan gelen kuvvetli çarpmalar sebep olabilir. Açık pozisyonda kol üstüne düşerek de omuz ekleminizin ayrılmasına sebep olabilirsiniz. Bazı insanların vücudundaki eklemler doğuştan esnektir. Bu durum MDI (multidireksiyonel instabilite) olarak adlandırılır ve kişinin sık sık subluksasyon yaşamasına sebep olur.

Omuz çıkığında ön tedavi

Eğer omzunuza darbe aldıysanız ve omuz çıkığından şüpheleniyorsanız en kısa zamanda tıbbi yardım almanız gereklidir. Gerçek bir çıkık durumunda, doktorunuz çıkığı kol kemiğini yerine oturtarak düzeltecektir.

Omuz çıkığı birçok farklı yöne kayabilir. Genellikle çıkıklar öne doğru gerçekleşir ve buna anteriyor omuz çıkığı adı verilir. Bazı durumlarda kol kemiği arkaya doğru çıkacaktır, buna da posteriyör omuz çıkığı adı verilir. Kol kemiğinin aşağıya doğru çıkmasına ise inferiyör omuz çıkığı denir. 

Omuz subluksasyonu yaşamanız durumunda doktorunuz kas, tendon veya omuz çevresindeki bağlarda zedelenme olup olmadığını anlamanıza yardımcı olacaktır.

Doktorunuz, omuz çıkığı sonrasında omzunuzun etrafındaki kemiklerde herhangi bir kırık veya çatlak olup olmadığını görmek için röntgen çekilmesini isteyebilir. Darbeye bağlı omuz çıkıklarında zaman zaman proksimal humerus kırığının görülmesi mümkündür. Ayrıca, omuz çıkığı veya subluksasyon sebebiyle Hill – Sachs lezyonu olarak bilinen çökme kırığının görülmesi de mümkündür. Bu durumda, çok hassas bir yapı olan omuz eklemi kıkırdağında zedelenmeler görülür.

Ayrıca, omuz eklemi ve etrafındaki yapıların incinip incinmediğini öğrenmek için MR vb. gibi tanı testleri de yapılabilir. Omuz çıkığı ve subluksasyonu sonrası gerçekleşebilecek genel sakatlıkların bir kısmı aşağıda yer almaktadır:

Omuz manşet kasında yırtılma

Omuz labrum yırtılması 

Kırık

Akromiyoklaviküler Eklem Çıkığı

Omuz ekleminiz yerine oturtulduktan sonra, omzunuzun askıya alınması gerekebilir. Bunun sebebi, omzunuzun doğru yerde sabitlenmesini sağlayarak iyileşme sürecinizi hızlandırmaktır. Omzunuz askıdayken yapmanız ve yapmamanız gerekenler konusunda doktorunuza danışmayı ihmal etmeyin. Ayrıca omuz askınızı doğru taktığınızdan emin olun ve doktorunuzdan teyit almayı da ihmal etmeyin. Ek olarak omzunuzun sabitlenmesine ve hareketsiz kalmasına bağlı bir donuk omuz vakası yaşamamanız için doktorunuz size bazı sarkaç egzersizleri de önerebilir.  

Fizik tedaviden beklenenler nedir?

Omuz çıkığı sonrasında kolunuzun normal işlevini geri kazanması için doktorunuz tarafından fizik tedaviye yönlendirilebilirsiniz. Fizik tedavideki ilk seansınız muhtemelen terapistinizin sakatlığınız hakkında bilgi topladığı bir değerlendirme muayenesi şeklinde geçecektir. Fizik tedavi uzmanınız size çıkığın yol açtığı acı ve ağrının derecesi, işlev kaybı ve benzeri konularda sorular soracaktır. Ayrıca güvenli bir fizik tedavi geçirmeniz açısından tıbbi geçmiş kaydınız da gözden geçirilmelidir.  

İlk değerlendirme esnasında fizik tedavi uzmanınız muhtemelen vücudunuzun hareketi ile ilgili bazı tespitlerde bulunacaktır. Omuz çıkığı sonrası sıklıkla tespiti yapılan durumların bir kısmı şöyledir:   

Ağrı ve acı

Hareket kaybı

Kuvvet kaybı

Duruş bozukluğu

İşlev kaybı

Bütün bunların dışında omuz sağlığınızla ilgili bazı testler de gerçekleştirilecektir. Fizik tedavi uzmanı omzunuzla ilgili verileri toplamayı bitirdikten sonra tedavi aşamasına geçecektir. Fizik tedavi sırasında göreceğiniz tedavi ve yapılması gereken egzersizlerin birçoğu aşağıda yer almaktadır:

Hareket kabiliyeti: darbeye bağlı bir omuz çıkığından sonra omuz askısı kullanıyorsanız omuz etrafında sıkışma hissetmeniz muhtemeldir. Omuz ekleminin hareket kabiliyetini geri kazanmasına yardımcı olmak için hareket kabiliyeti egzersizleri oldukça faydalıdır. Fakat kasları çok esnetmemeye dikkat edilmelidir; çünkü hareket kabiliyeti egzersizlerine çok yüklendiğinizde omzunuzu destekleyen yapılar olması gerekenden fazla gevşeyebilir ve bunun sonucunda da tekrarlanan bir omuz çıkığı yaşayabilirsiniz.  

Eğer multidireksiyonel instabilite (MDI) sebepli bir omuz çıkığı veya subluksasyonu yaşadıysanız ve herhangi bir darbe almadıysanız omuz askısı giymenize gerek olmayabilir. Bu yüzden, omzunuzda sıkışmalar meydana gelmez ve hareket kabiliyeti egzersizleri yapmanıza da gerek kalmayabilir. Ayrıca zaten gevşek olan bir omzu esnetmek faydadan çok zarar getirebilir. Böyle bir durumda fizik tedavi uzmanınızın tavsiyelereni dinlemekten ve aklınıza gelen soruları sormaktan kaçınmayın. 

Kuvvet: Omuz çıkığı sonrası uygulanan fizik tedavi programlarının en önemli amaçlarından biri, omuz kaslarını eski kuvvetine kavuşturmaktır. Kuvvet egzersizleri omzunuzun sabitlenmesine yardımcı olarak eski sağlığınıza daha hızlı dönmenizi sağlayacaktır. 

Kuvvetini geri kazanmasına odaklanmanız gereken kaslar içerisinde omuz manşet kasları, biseps ve triseps gibi kol kasları ve köprücük kemiğini destekleyen kas grupları bulunmaktadır. 

Fizik tedavi uzmanınız ve doktorunuz sizi doğru yönlendirmeli ve kuvvetlendirme egzersizlerini doğru şekilde yapmanızı sağlamalıdır. 

Bazen omzunuzun etrafındaki kaslar düzgün biçimde kasılamaz durumda olurlar. Bu durumda fizik tedavi uzmanınız kaslarınızdaki kasılmaları Nöromuskular Elektriksel Stimülasyon (NMES) cihazını kullanarak gerçekleştirebilir. NMES cihazını kullanırken fizik tedavi uzmanınızın söylediklerini uygulayın ve soru sormaktan çekinmeyin. NMES cihazı, kaslarınızın kasılmasına yardımcı olacaktır fakat bu yöntem aktif kas egzersizleri kadar etkili değildir.  

Duruş: yuvarlak omuz vb. gibi duruş bozuklukları, omuzların işlevini tam olarak yerine getirmesine imkan vermeyecektir. Doğru duruş pozisyonlarını öğrenerek ve düzgün bir duruşun kalıcılığını sağlayarak omzunuzun işlevini gerçekleştirmek için en düzgün konumda olduğuna emin olabilirsiniz. 

Ağrı: bir omuz çıkığı sonrasında hafif ağrı ve acı hissedilmesi veya omuz etrafında morluklar olması doğaldır. Fizik tedavi uzmanınız omzunuzdaki ağrı ve acının hafiflemesi için sıcak veya soğuk bakım gibi yöntemler önerecektir. Fizik tedavi uzmanları bölgesel ağrıların tedavisinde günümüze dek ultrason veya TENS gibi çeşitli yöntemleri kullanmıştır fakat çok yakın zamanda yapılan araştırmalar bu cihazların ağrı ve acı dindirmede kullanılmasını tavsiye etmemektedir. Bu tedavi yöntemlerini kullanıyorsanız fizik tedavi uzmanınıza bu konuda sorular sormaktan kaçınmayın ve omzunuzun hareket kabiliyetini arttırmak ve etrafındaki kasları rahatlatmak için aktif egzersizler yapmayı da ihmal etmeyin. 

Omuz çıkığı tedavisi ne kadar sürer?

Her sakatlık birbirinden farklıdır ve insanların iyileşmeleri farklı sürelerde gerçekleşir. Fakat normal şartlar artında omuz çıkığının tamamen iyileşmesi 8 – 12 hafta arası sürer. Eğer omzunuzdaki sakatlık ciddi bir boyuttaysa iyileşmeniz daha uzun sürecektir ve sorunu tamamen çözmeniz için cerrahi müdahaleye ihtiyaç duyabilirsiniz. Rehabilitasyon sürecinizin doğru bir biçimde ilerlediğinden emin olmanız için doktorunuzun ve fizik tedavi uzmanınızın birlikte çalışması önemlidir. Ayrıca eğer omzunuzda bir iyileşme görmüyorsanız bu iki uzmanın birlikte çalışarak sakatlığınıza alternatif tedaviler geliştirmesi de faydanıza olacaktır.  

Sonuç

Omuz çıkığı ve subluksasyonu sonrasında omzunuz oldukça oynak bir durumda olacaktır. Omuz etrafındaki kaslarda zayıflama, omuz ve kol çevresinde ağrı ve acı olması da oldukça muhtemeldir. Bütün bu sorunlar omuz ve kolunuzu tam işlevsellikle kullanmanıza müsaade etmeyecektir. Omuz çıkığı sonrasında ağrılarınızı azaltmak kuvvetinizi ve hareket kabiliyetinizi sağlıklı ve hızlı bir biçimde geri kazanmak için fizik tedavi görmeniz oldukça faydalı olacaktır.

İlginizi çekebilir...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

x
Bültene kayıt olun

Email adresinizi girin: