Demir eksikliği neden olur?

Çabuk yoruluyorsunuz, elleriniz ayaklarınız anında buz gibi oluyor. Dikkat edin demir eksikliğiniz olmasın. Peki demir eksikliği neden olur?

Son zamanlarda çok yorgun mu hissediyorsunuz? Formda olsanız da merdivenlerin orta yerinde bayılacak gibi mi oluyorsunuz? Durum böyleyse ve özellikle kadınsanız hazır olun demir eksikliğiniz olabilir.

Çoğu kişi demiri besin olarak görmese de düşük demirin en yaygın beslenme sorunlarından olduğunu bilmelisiniz. Amerika’daki kadınların %10’u demir eksikliğinden şikayetçi.

Bakalım demir vücudunuz için neden bu kadar önemliymiş, yeteri kadar almazsanız neler olabilirmiş ve ne zaman demir desteği almanız gerekliymiş.

Neden demire ihtiyacımız var?

Demir çok özel bir mineral. Vücudumuzun demire ihtiyacı olmasının başlıca nedeni demirin kanda oksijen taşınmasına yardım etmesi. Demir hemoglobinin önemli bir bileşeni. Akciğerlerinizden bütün vücudunuza kan taşıyan alyuvar hücreleriniz için de demir epey önemli. Vücuttaki demirin 3’te 2’si hemoglobinde bulunuyor. Yeterli miktarda demiriniz olmazsa vücudunuz oksijen taşıyacak alyuvarları üretemez. Alyuvarların az olması da demir eksikliği anemisi olarak adlandırılan hastalığa neden olur.

Sağlıklı alyuvar hücreleri olmadan vücudunuz yeterli miktarda oksijene ulaşamaz demiştik. Yeterli miktarda oksijene ulaşamamak da çabucak halsiz düşmenize neden olur. Bu yorgunluk beyin fonksiyonlarından, bağışıklık sisteminizin mikroplarla savaşma gücüne kadar vücudunuzdaki her şeyi etkiler. Demir eksikliğiniz varsa ve hamileyseniz, ciddi boyutlardaki demir eksikliği bebeğinizin erken doğumuna ya da normalden küçük olmasına neden olabilir.

Demirin başka bir işlevi daha var. Hücrelerin, cildin, saçların ve tırnakların sağlıklı olmasını sağlıyor.

Ne kadar demire ihtiyacınız var?

Günde almanız gereken demir miktarı yaşınıza, cinsiyetinize ve genel sağlık durumunuza bağlı.

Bebekler ve çocuklar yetişkinlerden daha fazla demire ihtiyaç duyarlar. Çünkü vücutları çok hızlı büyür. Çocuklukta erkek ve kız çocukları eşit miktarda demir alırlar. 4 – 8 yaşları arasında 10 mg, 9 – 13 yaşları arasında 8 mg demir alınması gereken miktar.

Ergenliğe geçişte bir kadının günlük alması gereken demir miktarı artar. Kadınların daha fazla demire ihtiyaç duymalarının nedeni regl döneminde kan kaybediyor olmaları. Bu yüzden 19 – 50 yaşları arasında kadınların 18 mg demir almaları gerekirken aynı yaştaki erkeklere 8 mg yeterli.

Menopozdan sonra ise kadınların demir ihtiyacı azalır. Bir kadın menopoza girdikten sonra erkekler gibi günde 8 mg demir yeterli gelmeye başlar.

Günlük demir ihtiyacınızı arttırabilecek bazı özel durumlar olabilir. Bu durumları şöyle sıralayabiliriz:

Hamileyseniz ya da bebek emziriyorsanız

Böbrek yetmezliğiniz varsa (özellikle diyalize giriyorsanız, vücudunuzdaki demir de gidiyor demektir)

Ülseriniz varsa (kan kaybına neden olabilir)

Demir emilimini engelleyen bir sindirim hastalığınız varsa (Crohn hastalığı gibi)

Anticidleri çok fazla kullanıyorsanız (aşırı kullanım demir emilimini engeller)

Kilo kaybettiyseniz

Çok egzersiz yapıyorsanız

Vejetaryen ya da vegansanız demir takviyesi almanız gerekebilir. Çünkü vücut bitkilerden aldığı demiri etten aldığı gibi ememez.

Demir eksikliği nasıl anlaşılır?

İnsanlar genellikle belirtileri ve işaretleri yaşayana kadar kendilerinde demir eksikliği olduğunu bilmez. Soluk görünürler, halsiz olurlar ve egzersiz yaparken zorlanırlar. Demir eksikliğiniz varsa yaşayacağınız başka belirtiler şunlar olabilir:

Nefes darlığı

Hızlı kalp atışı

Ellerin ve ayakların üşümesi

Kırılgan ve yamulan tırnaklar

Saç dökülmesi

Ağzın kenarında yaralar

Ağız kuruluğu

Demir eksikliğinin ciddi boyutlarda olduğu durumlarda yutkunmada güçlük de çekilebilir.

Yorgun ve bitkin hissediyorsanız doktorunuzla görüşmenin zamanı gelmiş demektir. Basit bir kan testi yardımıyla demir eksikliğini ve hangi boyutta olduğunu tespit etmek çok kolay. Hamile olan kadınlar ve sindirim problemleri yaşayanlar düzenli olarak demir miktarlarına baktırmalılar.

Demir takviyesi alınmalı mı?

Demir eksikliğiniz varsa demir bakımından zengin yiyeceklerle beslenmeniz ihtiyacınız olanı karşılamaya yeterli olabilir. Ancak doktorunuz dışardan hap olarak demir takviyesi almanızı da önerebilir.

Demir eksikliği hakkında sormak istediğiniz soruları doktorlarımıza iletebilirsiniz.

Mert Sevinç

Cevapsepeti.com yazarıdır.

Bunları da okuyun...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>