Burun akıntısı neye işaret?

Burun akıntısı neye işaret?

104
0
PAYLAŞ

İster mukus, ister burun salgısı, ister sümük de. Burun akıntısı zor anlar yaşatabiliyor. Peki burun akıntısı neye işaret?

Mukus hepimizde var. Nezle veya sinüs enfeksiyonunda bir yığın mendile topak topak sümkürten, uzayıp yapışan bu acayip maddeyi kim sever ki?

İşin aslı, mukus üretemeseydik belki de eczaneden satın almamız gerekecekti. Emory Üniversitesi’nden cerrah Michael M. Johns’a göre “Mukus vücudumuz için inanılmaz önemli”.

Johns mukusun işlevini motor yağına benzetiyor: “Mukus yoksa motor tutukluk yapar.”

Burun akıntısı ne işe yarıyor?

Mukus üreten dokular ağız, burun, sinüsler, boğaz, akciğer ve mide – bağırsak sistemine yayılı. Mukus organ yüzeylerinde koruyucu örtü işlevi görerek dokuların nemli kalmasını sağlıyor. Bu organlar nemli tutulamazsa kuruyabilir, üstlerinde çatlaklar oluşabilir.

Mukus bir tür sinek kağıdı da sayılabilir: Koyu renkli, yapışkan özellikli mukus temiz kalması gereken bölgeleri korur. Bakteri ve toz gibi istenmeyen maddeler özellikle hassas solunum yoluna girmeden mukusa yakalanır.

Mukus yıvışık ve cıvık olmaktan öte, içeriğinde bulunan antikorlarla bedene sızmaya çalışan virüslerin, bakterilerin derhal tanımlanmasını da sağlar. Mukus enzimleri, istilacı birliklerle bağışıklık savaşının ilk aşamasıdır. Mukusa yakalanan yabancı maddeler proteinlerle etkisizleştirilir.

Ne kadarı normal?

Sağlıklı bile olsanız bu değişmez. Bedeniniz aralıksız çalışan mükemmel bir mukus makinesidir. Günlük üretim miktarı 1 ila 1.5 litre arasında değişir. Bunu farkedebilmeniz için işlerin yolunda gitmemesi, mukusun kıvamının ve renginin değişmesi gerekir.

Johns dönem dönem mukusun niteliğinin değiştiğini, koyulaşıp katılaştığını söylüyor. Mukus birikip kütleleşince malum, sümkürme isteği hissediyoruz.

Histamin nedir?

Kimilerinde mukus daha koyu, daha yapışkan oluyor.

Genellikle hava kirliliği, alerjenler, nezle ve enfeksiyona yol açabilecek diğer maddeler mukus salgısını arttırıyor.

Alerjenlerle karşılaşan bedenin mast hücreleri korumaya geçerek histamin salgılamaya başlıyor.

Hapşırmanın, kaşıntının ve burun tıkanıklığının sorumlusu: Histamin

Mukus neden renk değiştirir?

İçinizi kaldırmak pahasına merak edip mendilin içine baktıysanız bilirsiniz. Mukus renk değiştirir: Sarı olur, yeşil olur. Üstünde kırmızıya, kahverengiye kaçan izler bulunabilir.

Bunların anlamı ne olabilir?

Sarı veya yeşil renkte mukusun enfeksiyon belirtisi olduğu söylenir. Bu doğru değil. Mukusta sarı, yeşil renk bakterilerden kaynaklanmaz. Nezle durumunda bağışıklık sistemi nötrofil denen akyuvarları savaş bölgesine yollar. Yeşilimsi renkte enzimler içeren bu hücreler mukusun rengini yeşile çevirir.

Öte yandan kötü seyreden kulak sinüs enfeksiyonunda mukus son derece berrak ve şeffaf olabilir. Yüksek ateş, tıkanıklık, sinüslerde baskı hissi vb. enfeksyon belirtileri sağlık durumunu mukusa oranla çok daha doğru gösterir.

Mukusun doğal koyulaşma eğilimi de renk değişimlerine yol açar. Koyu ve yapışkan mukus genellikle yeşil renkte olur.

Burun sık silmek veya kurcalamak sonucunda tahriş olursa veya kurursa mukus kırmızı – kahverengi kan lekeleri içerebilir. Burun dokusunda irili ufaklı çok sayıda kan damarı bulunur. Mukusta az miktarda kan bulunması olağan kabul edilebilir ama, kanama yoğunsa mutlaka hekime başvurmak gerekir.

Burnumu silmemek için ne yapmalıyım?

Kronik sinüs sorunu olanlar sürekli tıkanan burunlarını temizleme gereksinimi duyar. Reçetesiz alınabilen antihistaminikler ve dekonjestanlar bu duruma uygun bir çözüm olabilir.

Dekonjestanlar burun içindeki kan damarlarını daraltarak bölgeye kan akışını azaltabilir.

mukus 

Dekonjestanlar nezle yüzünden nefes alamayanlara iyi gelir ama, bunlar genellikle koyu ve katı mukusu gidermekte pek işe yaramaz. Dekonjestan kurutucu özelliktedir: Koyu mukus dekonjestanla daha da koyulaşır. Daha fazla dekonjestan daha koyu mukus. Dekonjestanların baş dönmesi, gerginlik ve tansiyon gibi yan etkileri de cabası.

Alerjilerle tetiklenen histaminler burun dokularının şişmesine, olağandan daha fazla mukus salgılanmasına neden olurlar. Antihistaminikler histaminlerin faaliyetlerini azaltıcı veya engelleyici özellikte ilaçlardır. Eski tip antihistaminikler uyku haline neden oldukları için özellikle eleştirilirdi. Bu ilaçlar ağız kuruluğuna, baş dönmesine, baş ağrılarında da yol açar.

Mukus ekspektoran, balgam sökücü özellik taşıyan Guaifenesin’le yumuşatılabilir. Su içeriği yüksek mukustan kurtulmak böylece daha kolaylaşır ama yan etkilere dikkat etmek şart. İlacın istenmeyen sonuçlarına örnek olarak baş dönmesi, baş ağrısı, bulantı ve kusma sayılabilir.

Doğal yöntemle burun akıntısından kurtulabilir miyim?

Buğu soluması, mukusla doğal yoldan mücadele etmek isteyenlere uygun yöntemlerden. Piyasada “neti pot” adıyla bilinen, çaydanlığa benzeyen küçük bir araçla solunum yolunu doğal biçimde nemlendirmek mümkün. Burun aspiratörleri ve burun damlaları da aynı amaçla kullanılabilir. 

Solunumu rahatlamayı hedefleyen yöntemler üç aşağı beş yukarı birbirine benziyor: Mukusu yumuşatmak için burun deliklerinden birine tuzlu su çözeltisi fışkırtılıyor. Bu sıvı, solunum yolu boşluğunda birikiyor ve diğer burun deliğinden akıp gidiyor. Kısaca bu işlem, yemek tabağına yapışmış yiyecek artıklarının bulaşık makinesinde temizlenmesine benziyor.

Önemli nokta: Sinüs temizliği için yıkama, fışkırtma veya buhar yöntemi kullanılıyorsa, çözeltiyi hazırlamak için mutlaka steril özellikte (damıtılmış, kaynatılmış)  temiz su kullanılmalı.

Solunum yolunu nemlendirmek sinüsleri rahatlatır.  Enfeksiyona sebep olabilecek kirleri, bakterileri vb. uzaklaştırır ama şunu unutmayın: Her şeyin fazlası zarar. Uzmanlar solunum yolunu nemlendirerek temizlemenin bazı koruyucu maddeleri de yıkayıp götürdüğü uyarısını yapıyor.

Kısacası solunum yolu nemlendirme yöntemlerini abartmamak, alışkanlığa dönüştürmemek gerekir. Kendinizi iyi hissedince bunları kullanmaktan kaçınmanız çok daha sağlıklı olur.        

YORUM YOK

BİR YORUM YAZIN